Ji bajarê Efrînê, bajarê zeytûn û aştiyê, bernameya me dest pê kir, bernameya Gundên Me. From the city of Afrin, the city of olives and peace, our program has started, the program "Our Villages".
Ji deşta Jûmê, ji gundewarê Basûtê, jiyê xozayê û jiyê fêkî û jiyê deşt û daran. From the Jume plain, from the countryside of Basouté, full of nature, full of fruit, and full of plains and trees.
Bernameya me bi beşa xwe ya yekemîn, wê were pêşberî we. Our program, with its first episode, will be presented to you.
Pêşî hûn bixêr hatin. Navê min Resûl Xelîl e, muxtarê gundê Basûtê. First of all, welcome. My name is Rasul Khalil, the Mukhtar of Basouté village.
Gundê Basûtê gundekî bi nav û deng e, bi xêr û bêr e û kevinar e di dîrokê da. Basouté village is a famous village, bountiful, and ancient in history.
Bi xêr û bêr e ji ber ku dar û berê wînî pir in, fêkî, hemî fêkî di gund da hene û xelkê wînî li ser wînî debîşa (dijîn) û dijîn e. It is bountiful because its trees and produce are plentiful; fruit, all kinds of fruit exist in the village, and its people live and subsist on it.
Û bi nav û deng e, ji ber ku her tiştek li Basûtê da heye, seyrangeh e, gundekî siyahî ye. And it is famous because everything exists in Basouté; it is a resort, a tourist village.
Xelk ji Helebê, ji bajarat dighatin li vê derê, wek dibê, seyrangeh û dihatin rûdiniştin li bin dar û berê wînî. People from Aleppo, from the cities used to come here, as they say, for a resort, and they used to come and sit under its trees and produce.
Kevinar e di dîrokê da, tivî dîrokeka wînî dûr û dirêj heye. It is ancient in history, meaning it has a long and far- reaching history.
Nemaze xas... tê naskirin bi Keleha Basûtê û bi lehengê wînî Betalê Betêl. Especially... it is known for the Castle of Basouté and its hero, Battal the Hero (Battal Ghazi).
Wek hûn zanin, gundê Basûtê di nav gundêt Efrînê da tê naskirin, gundekî fêkiyê xwe pir e, xaseten bi hinarê, hinarê tê naskirin. As you know, Basouté village is known among the villages of Afrin as a village with plentiful fruit, especially pomegranates; it is known for pomegranates.
Û hinarê Basûtê jî kilam jî pir li ser hatine gotin, û hinarê Basûtê meşhûr in. And regarding Basouté pomegranates, many songs have been sung about them, and Basouté pomegranates are famous.
Belkî di Efrînê da gundê tewrê yekê darê hinarê anî çandinî gundê Basûtê ye. Perhaps in Afrin, the very first village that introduced pomegranate tree cultivation is Basouté village.
Û wek dibê... gundekî pir mezin e. Derdora şeşsed, şeşsed û pêncî mal tê da heye. And as they say... it is a very big village. There are around 600, 650 households in it.
Rûniştvanê wînî dora 4500 kes heye. Its inhabitants are around 4500 people.
Û gundekî, wek dibê, li ser çandiniyê dijî û dar jî bi hezaran e, dar pir in. And it is a village, as they say, that lives on agriculture, and the trees are in the thousands, trees are plentiful.
Û wek dibê, teva erdê bej te ne, gi fêkî ye, darê gûzê, hemî darê tu dixwazî, çi no'ê fêkî heye, gi di Basûtê da heye. And as they say, none of the land is barren, it is all fruit, walnut trees, all trees you want, whatever type of fruit exists, it all exists in Basouté.
Ev kaniya han ji mêj da ye. Me Xwedê nedî, hê ji gund bîra kolket me tune bû, me Xwedê nedî ev kanyo heye. This spring here is from long ago. Since time immemorial, before the village had our drilled wells, since time immemorial this spring has existed.
Û ev kanyo, berê av heta nîv gund hure diçû. Pembû lê bar diçandin, dar lê bar diçandin. And this spring, in the past, the water used to flow down to the middle of the village. They planted cotton on it, they planted trees on it.
Yanê pembû diçandin, xelkê dar, baxçe di gund bûn û pembû bûn. Û xelkê xud reş diçand. Meaning they planted cotton, people had trees, gardens in the village and cotton. And people planted vegetables.
Û meşhûr bû bi hinarê Basûtê, meşhûr bû bi xwa bi hinarê, berê. And it was famous for Basouté pomegranates, famous specifically for pomegranates, in the past.
Û... daweya eydê mesele dihatin ber ziyaretê, berx şer jê dikirin, ev kanyo paqij dikirin, vedidan, paqij dikirin, kevir der jê paqij dikirin. And... during the holiday for example, they came to the shrine, they slaughtered lambs, they cleaned this spring, cleared it out, cleaned it, cleaned the stones out of it.
Ew kevnên gijî çê dikirin, çi gemar tê da heya paqij dikirin li hemam. Nokê ew tişto tunne. Those old folks used to fix everything, whatever dirt was in it they cleaned it completely. Now those things don't exist.
Nokê meşhûr e Basût bi giştî, yanî bi armûta, bi xoxa, bi canêrka, bi sêva, bi yanî pir tişta meşhûr e nokê. Now Basouté is famous generally, meaning for pears, peaches, plums, apples, meaning it is famous for many things now.
Û ev kaniya Basûtê jî nokê bes baxçet ber gund av dida, yanî deştê nadê, pembû membû noçînin. And this spring of Basouté now only irrigates the gardens in front of the village, meaning it doesn't give to the plain, they don't plant cotton anymore.
Û ev kanyo me Xwedê nedî ji kolket me da heye, yanî ne îro dihat da. Yanî emrê me teqriben nokê 70 sal. And this spring exists since time immemorial before our wells, meaning it didn't just come today. Meaning my age is approximately 70 years now.
Eznim her yekî bîreka xwa kolaye, mesele dora teqriben 3-4 sed bîr di Basûtê da heye. I know everyone has dug a well for themselves, for example around approximately 300-400 wells exist in Basouté.
Havînê mesele teqriben 7-8 sed înç av, hezar înç av ji bin ardî derdikeve. In summer for example, approximately 700-800 inches of water, a thousand inches of water comes out from underground.
Paşê rabû avê sêda wanî, baxçeciyo evê derê Basûtê heta nîv ber korze wanî gotin: "Yabû, ev ava têra me nake... av kêm e..." Then arose the water of that dam, the gardeners of this place Basouté up to the channel said: "Oh well, this water is not enough for us... water is scarce..."
Yanî dar... av tune be wê hişk bin. Av tune bûya wê hişk buya. Meaning trees... if there is no water they will dry out. If there hadn't been water it would have dried out.
Teqriben dora teqriben nokê 80 hektar ardî li bere, ber ava vê kaniyê, yê tê avdan. An teqriben lê dixînim, ne pîvaye. Approximately around 80 hectares of land is currently under it, under the water of this spring, being irrigated. Or approximately I'm guessing, it's not measured.
Dora 100 hektar av li ber ava kaniyê tê avdan. Around 100 hectares is irrigated by the spring water.
Walla ava kaniyê tê vexwarin, le'enû xêra, xezan li jor çêkirin, av ji kaniyê birne jor. By God, the spring water is drunk, because it's a good deed, they built a reservoir up top, they took water from the spring up.
Usûlê xwa garek e bîrek bikolana, rabûn av ji kaniyê derxistin e xezên jor, bin Cebel Ehlam ra. The principle was they should have dug a well, [instead] they took water out from the spring to the reservoir up top, under Mount Ahlam.
Bin Cebel Ehlam e ji kaniyê dikişînin we derî motor, û ew xezana jî dida gundê Basûtê û dida Burcê jî bi nefsî wext. Under Mount Ahlam they draw it from the spring via a motor there, and that reservoir also gives to the village of Basouté and gives to Burj at the same time.
Avrîn cengî dilê min roye, xemla dilê şêrîn û miro ye. Afrin is the battle/passion of my heart today, the decoration of the sweet and brave heart.
Avrîn xweş wela, te li bîr dikim heval e. Afrin is beautiful by God, I miss you, friend.
Avrîn rûkê zer ê kurdaye. Afrin is the golden face of the Kurds.
Lî lî lî lî... Lî lî lî lî... (Vocals)
Lû lû lû lû... Lû lû lû lû... (Vocals)
Lî lî lî lî... Lî lî lî lî... (Vocals)
Lû lû lû lû... Lû lû lû lû... (Vocals)
Avrîn cengî dilê min roye, xemla dilê şêrîn û miro ye. Afrin is the battle/passion of my heart today, the decoration of the sweet and brave heart.
Avrîn xweş wela, te li bîr dikim heval e. Afrin is beautiful by God, I miss you, friend.
Avrîn rûkê zer ê kurdaye. Afrin is the golden face of the Kurds.
Li welata şîn çiqas şêrîn e. In the green country, how sweet it is.
Efrîn e şaka dilê kurdaye. Afrin is the joy of the Kurds' heart.
Lî lî lî lî... Lî lî lî lî... (Vocals)
Ma çîçikê kûre sêrîna Oh sweet little boy
Afrînê şergo bi derdê kûrî doye Afrin, the war has given deep pain
Te toza diyarê min da hêtoye You came into the dust of my land
Hawar û gaziya min da hêtoye You came to my cry and scream
Lê lê, lê lê, lê lê, lê lê... Le le, le le, le le, le le... (Oh my, oh my...)
Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo... Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo... (Oh my, oh my...)
Lê lê, lê lê, lê lê, lê lê... Le le, le le, le le, le le...
Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo... Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo...
Lê lê, lê lê, lê lê, lê lê... Le le, le le, le le, le le...
Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo... Lo lo, lo lo, lo lo, lo lo...
Ez navê min Şadî ye ji gundê Basûtê, endamek ji endamê Koma Raperîn im. My name is Shadi from the village of Basut, I am a member of the Raperin Group.
Vê koma di 2005'an destpêkir. This group started in 2005.
2004'an de raperîna Qamişlo destpêkir, heya Efrînê hat. In 2004 the Qamishlo uprising started, and it came to Afrin.
Wexta heta heya Efrînê hatî, me rabû nav lê kir. Me go şehîdên me yên pêşî ne, em komekê çêkin nav lê kin Koma Raperîn. When it came to Afrin, we stood up and named it. We said these are our first martyrs, let's form a group and name it Group Raperin (Uprising).
Endamê di vê komê, ê sitrana... The members of this group, of the songs...
Rehmetî Xalid Taha Baş... The late Khalid Taha Bash...
Ji mala Sibhî Elo ye. He is from the Subhi Alo family.
Û ê dudiyê Hemûdê bû, ê siyê Zeredeşt bû, Zuhêr bû, Şêro bû, Bêrîvan bû... And the second was Hamude, the third was Zeredesht, Zuher, Shero, Berivan...
Hemkeşî ji bîr nekin Xelîl bû, Hesîb bû... Let's not forget everyone, there was Khalil, Hasib...
Yanî eger min hinek ji bîr kirine bila qisûrê me efû kin. Meaning if I have forgotten some, please forgive our shortcoming.
Û hemû endamên de... dengbêş eger sitranî giştik lêxistin çûne derve. And all the members... the singers, if [speaking of] playing music, they all went abroad.
Wexta lêxistinî çûne derve... When the musicians went abroad...
Diver da bes ez, Deşto û Xelî Hecî Tankê man. Here only I, Dashto, and Khalil Haji Tanke remained.
Me rabû me go em niva dest bi karê xwe bikin. We stood up and said let's start our work anew.
Em fer'ekî reqsê çêkin, bîdayî, û ê sitrana çêkin. Let's make a dance branch, initially, and make a song branch.
Me dest bi zarokan de kir heta roja îro me dest bi karê xwe kir. We started with children until today we continued our work.
Yanî te bêjî dengbêşî me yê esasî me kin, kes cem me nema. Meaning if you say our main singers, we don't have them, no one remained with us.
Me ji zarokan de destpêkir û em hînî wan dikin. We started from children and we are teaching them.
Koma me, em ji bîr nekin Koma Armanc. Our group, let's not forget Group Armanc.
Wan jî arîkariya me kir, wan jî destê xwe dan pişta me. They also helped us, they also supported us.
Koma Newroz, wan jî destê xwe dan pişta me. Group Newroz, they also supported us.
Kêlekê me sekinîn. They stood by our side.
Xaseten Zekeriya, Mêrîk... xwa... go çi ji me tê xwestin, em ê arîkar bikin. Especially Zekeriya, Merik... ... said whatever is asked of us, we will help.
Û Koma Newroz jî ne... wan jî ê reqsê da wan jî arîkar kir. And Group Newroz also not... they also helped in the dance [section].
Û bi hevra em û Koma Armanc em şev li Basûtê derdixistin me pîroz dikir û bi rûmet dikir bi hevra. And together, us and Group Armanc, we would hold nights in Basut, we celebrated and honored together.
[Muzîk] [Music]
Were Dengê ji me re bê, lo lo Come Denge, tell us, lo lo
Tu xwarziyê min î ma Are you my nephew?
Kurê Efrînî ma Are you a son of Afrin?
Tu xwarziyê min î ma Are you my nephew?
Diyo bendê topê wane Mother is waiting for their ball/cannon
Banda xalo hewar e The uncle's cry is a call for help
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Were Dengê ji me re bê, lo lo Come Denge, tell us, lo lo
Tu xwarziyê min î ma Are you my nephew?
Kurê Efrînî ma Are you a son of Afrin?
Tu xwarziyê min î ma Are you my nephew?
Diyo bendê topê wane Mother is waiting for their ball/cannon
Banda xalo hewar e The uncle's cry is a call for help
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Lê wer Dengê ji xewê rabe Oh come Denge, wake up from sleep
Berî avê xatirkê Before the water (?) says goodbye
Ji xewê wez ra dibim I wake up from sleep
Berî avê xatirkê Before the water (?) says goodbye
Dîntiyê şîlo Madness (?) blurred (?)
Şa be li dilê te tê Be happy it comes to your heart
Dîntiyê şîlo Madness (?) blurred (?)
Şa be li dilê te tê Be happy it comes to your heart
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Lê wer Dengê ji xewê rabe Oh come Denge, wake up from sleep
Berî avê xatirkê Before the water (?) says goodbye
Ji xewê wez ra dibim I wake up from sleep
Berî avê xatirkê Before the water (?) says goodbye
Dîntiyê şîlo Madness (?) blurred (?)
Şa be li dilê te tê Be happy it comes to your heart
Dîntiyê şîlo Madness (?) blurred (?)
Şa be li dilê te tê Be happy it comes to your heart
Ez nesîbê wî me I am his destiny
Malo şewitîno Oh those with the burnt house
Ez nesîbê wî me I am his destiny
[Muzîk] [Music]
Belê temaşevanên hêja, em gihiştine dawiya beşa xwe ji gundê Basûtê. Yes dear viewers, we have reached the end of our episode from the village of Basut.
Em ê xatir bixwazin, di demek nêz de li benda beşa me ya nû bin ji gundên Efrînê. We will say goodbye, wait for our new episode soon from the villages of Afrin.
[Muzîk] [Music]