Ez Reîsê Yekîtiya Êzîdiyên Kantona Efrînê me. I am the Head of the Yazidi Union of Afrin Canton.
Bermayiya ola me ya kevnar, heya roja îro, The remnants of our ancient religion, up to this day,
Lalişa me ya Nûranî ye. Is our luminous Lalish.
Di pey re ziyaretên me ne. After that are our shrines.
Ziyaret yanî însanekî gelekî xwas ê Xwedê bû, A shrine means it was a very special person of God,
Îbadeta Xwedê dikir. They worshipped God.
Di şkeftakî de, li zinarakî de, li ser çiyakî de, di derekî de dikir. They did it in a cave, on a rock, on a mountain, in a certain place.
Ba'dî Xwedê emrê wî biriye... After God took his life...
Yanî ji dinyayê çûye, cihê wî me kiriye ziyaret. Meaning he passed away from the world, we made his place a shrine.
Em diçin dibin ziyaretên me yên pîroz, ziyaretên me yên muqedes. We go and they become our holy shrines, our sacred shrines.
Hemû ziyaretên me li kuderê dibin, Wherever all our shrines may be,
Ema qismekî ji wan ziyareta îro li warê Efrînê ye. But a part of those shrines today is in the Afrin region.
Warê Efrînê, her gundekî me yê Êzdî ziyaretek heye. In the Afrin region, every Yazidi village of ours has a shrine.
Belkî gundin hebin du ziyaretê xwe jî hene. Maybe there are villages that even have two of their shrines.
Em hinka binav dikin, ji gundê Qestelê, We will name some, from the village of Qestel,
Û çiyayê Parsa, Parsa Xatûnê yanî. And Mount Parsa, meaning Parsa Khatun.
Xerbî gund, rojavayî gund ziyaretek gundin heye, ew jî a me ye. West of the village, on the west side of the village there is a shrine, that is also ours.
Ziyareta Şêx Hemîd e. It is the shrine of Sheikh Hamid.
Ew gundê Qestelê, û Baflûnê, û Sînka, û Qitmê, That village of Qestel, and Baflun, and Sinka, and Qitme,
Yanî gî, ew miletê li wê derê, gî serê xwe pê radikin. I mean all, those people there, all look up to it.
Pîroziya wê ziyaretê pîroz dikin, zanin çiye. They celebrate the holiness of that shrine, they know what it is.
Ew, wê ziyaretê, hêz û kerametê wê, xwedanê wê ziyaretê, ya din... That shrine, its power and miracles, the owner of that shrine, the other one...
Yanî li ser Kefercenê, di mabeyna Qitmê û Kefercenê de dîsa ziyaretek me heye. I mean above Kefercene, between Qitme and Kefercene we have another shrine again.
Em dibêjin ziyareta Menan. We call it the shrine of Menan.
Ziyareta Henên heye, ew jî... There is the shrine of Henen, that is also...
Ew ziyaretan jî, li cem me ne. Navê mezarê xoyê, li çiyê... Henên li wê derê ye. Those shrines are also with us. The name of its tomb, on the mountain... Henen is there.
Ew jî navin, ji navên Xwedê ne. Pîroz in, muqedes in. Those are also names, from the names of God. They are holy, they are sacred.
Lê ziyaretek di nav Mezel de heye wek tê dîtin. But there is a shrine in Mezel as can be seen.
Pîr Caf. Ew jî, ziyaretek pirr kevnar e, bi hezar-hezaran sal e. Pir Jaf. That is also, a very ancient shrine, thousands and thousands of years old.
Çimkî, xêr em dibêjin kevnar e, mesder çiye? Ziyaretê me ê kevn, Because, well we say it's ancient, what is the source? Our ancient shrines,
E bi hezaran sal, yanî ... derîyê wî nizm dike îlla xwe xwar bikî. Uh thousands of years, I mean... they made its door low so you must bow down.
Deriyê wî em we... metrok yan hindik e, ku te xwe xwar nekir tu nikarî têkevî hûndir. Its door is like... a meter or a little less, if you don't bow down you cannot enter inside.
Ev îşaretekê deriya ê ziyaretên me ê kevnar e, e bi hezaran sal in. This is a sign of the doors of our ancient shrines, um they are thousands of years old.
Ziyaretên me nû avakirinî... yanî deriyê wî mezin e... wek yê adî ne. Our newly built shrines... I mean their doors are big... like the normal ones.
Ji wê pêve, tê qibareyê ziyaretek me, Apart from that, comes the scale of our shrines,
Li wir jî gelek in, ziyareta kevnar a Çêlxanê ye. There are many there too. The ancient shrine, it's Chelkhane.
A Çêlxanê ye, şkeft e. It's Chelkhane, it's a cave.
Tekwîna wî... ava kirina wî, belkî ne bi destê beşer be jî. Its formation... its building, maybe it's not even by human hands.
Yanî bi tekwînê de, dema kown hatiye ava kirin, çiya û gelî û newal hatine çê kirin, I mean in creation, when the universe was built, mountains and valleys and ravines were made,
Heta wekî tê bêje ba û sermê û derê û teqs gihaştê hevde, Until you could say, wind and cold and places and weather came together,
Qanûna tekwînê hatê avakirin, belkî di wî demî de be jî. The law of creation was established, maybe it's even from that time.
Yanî eze kanim bêjim bi dehan hezaran sal beriya... ew şkeft e. I mean I can say tens of thousands of years ago... it's a cave.
Dema mirovatiyê me, li ser rûyê erdê dest bi nas kirina... mirovatiyê me, yê Êzdî, When our humanity, on the face of the earth started recognizing itself... our humanity, the Yazidis,
Di wê şkeftê de, îbadeta xwe dikirin ji bo xwedê. In that cave, they did their worship for God.
Yanî, em dikarin bêjin esrê hecerî û berî esrê hecerî. I mean we can say, the stone age, and before the stone age.
Di wê de, îbadeta xwe dikirin. Hê mal tune bûn, xanî tune bûn. In that they worshipped. There were no houses yet, there were no homes.
Ev îşaretên me, dîrokî yê zêrîn ser hene. These historical golden signs of ours are on it.
Di nefsê gundê me ê Êzdiya de sa heye... qewsê Nesr e, qewsê serkeftinê ye, ê îmanê ye, In the soul of our Yazidi villages there is... It's the Arch of Nasr, the arch of victory, of faith,
Di têrê rojê, û ortê her taqê de ye. Xaç li hemî ciya heye, çiqa mabedên me hene xaç li ser heye. In the rays of the sun, and center, it is in every arch. The cross is in all places, however many temples we have, the cross is on them.
Xaçê me jî, Our cross too,
Ne ji stûn û jor de ye, di ortê ra ye. Yanî, beden di ortê de xaç kiriye. It is not from the pillar and upwards, it goes through the middle. Meaning, the body is crossed in the middle.
Yanî be ma'ne çar goşeyên dinyayê. Meaning in the sense of, the four corners of the world.
Çar goşeyê dinyayê. The four corners of the world.
Yanî Şimal, Bakûr, Qible, Rojava û Rojhilat. Meaning North, North, South, West and East.
Çar ma'ne, yanî bi qasî serî hildane. Four meanings, meaning as much as raising the head.
Zawiyeyê xwe fireh bûnê, bi qasî wê hatine. The angles of its expansion, they came as much as that.
Ew awa remz in, dema tekwîn bûyê har heft erd û ezman bi... tekwîn bûne, These are symbols. When creation happened, every seven earths and skies were... created with it,
Bi sirra ava kaniya spî, tekwîn bûyî... With the secret of the water of the white spring, it was created...
Çar goşeyê dinyayê ji qasî wê hatî çê kirin. The four corners of the world were made according to it.
Ew xaçê me ye. Dikeve çar goşa de. That is our cross. It falls into four corners.
Çar unsirê kownê, tê de, yek kown jî çêbûye. Ax e û av e û ba ye û agir e. The four elements of the universe are in it. That creation happened: It is earth, and water, and wind, and fire.
Îro em li Efrînê, ev remzan e... Today we are in Afrin, these symbols exist...
...û ev ziyaretan e jî hemu hene. ...and all these shrines exist too.
Û ziyaretê jinan jî cihê hene. And women's shrines also have their places.
Di nav de, em bêjin ziyaretên me... herin Şadêrê heye... Among them, let's say our shrines... go to Şadêre there is...
Li navçiyê de hene. Li çiyayê Lêlûn, bi xerbî de hene. There are some in the district. In Mount Lelun, towards the west there are.
Ziyareta Şêx Berkat. Ziyareta ma, tewre hedîs... The shrine of Sheikh Berkat. Our shrine, the most recent...
A dema şêxadî de ye. Is from the time of Sheikh Adi.
Yanî, bi hejmarek mezin, bi derecat... te dît çaxê ketin binî şkeftê... Meaning, with a large number, by degrees... you saw when they entered the bottom of the cave...
Mezara xweyî têde bû, tirkiyê... îro... ne bes însan dikuje... Its owner's tomb was in it. Turkey... today... doesn't just kill people...
Heta, li ser dîrokê dikuje. Bi taybet jî dîroka Kurda. It even kills history. Especially the history of the Kurds.
A ga, girêdayî bi ola Êzdî ve... That which is connected to the Yazidi religion...
...bi civaka Êzdî ve... ...to the Yazidi society...
...telekiyê hundir e... ne misilmana bû, ...its fingers are deep inside... it is not Muslim,
...Parsa ne misilmana bû, Şêx Berkat ne misilmana bû. ...Parsa is not Muslim, Sheikh Berkat is not Muslim.
Ev kurdên Êzdî bûn. These were Yazidi Kurds.
Û cî û mekanên me, Êzdiya li wê derê. Em diçin bîst û du gundan. And our places and locations, of the Yazidis were there. We go to twenty-two villages.
Esasa bîngeha herê Çiyayê Lêlûn... ew çiyayên... The foundation base of the region of Mount Lelun... those mountains...
...remza mistelehata seke, gî Êzdiyê kevnar in. ...the symbols of the terminology you look at, are all ancient Yazidi.
Pênc hezar sal, deh pazdeh hezar sal... Five thousand years, ten, fifteen thousand years...
Yanî em li vir de hene. Meaning we have been here.
Ew şkeft... a kevnar e, bi tekwîn re ye. That cave... is ancient. It is with creation.
Ji zûhûra beşeriyeta me, em çûne me tê de îbadeta xwe kiriye. Since the emergence of our humanity, we went and worshipped in it.
Va ne, bêhesab in. Esrê hecerî... deh, pazdeh hezar sal. Ew jî berî esrê hecerî ye. These are countless. Stone age... ten, fifteen thousand years. That is even before the stone age.
Ya din jî, The other one too,
A Pîr Caf. Li mezela Pîr Caf, dinav mezela ziyareta Henên û Menan de ye... Pir Jaf's. At the tomb of Pir Jaf, it is among the tomb of the shrines of Henen and Menan...
Ema... qubeya wê... keşkek e... But... its dome... is like a small hut...
...wexte kû tu di derî re meşiya hûndir, ...qûbek e... kêskek e... tu we li derî xwe nizm bikî ku stûyê xwe xwar bikî, têkevî, paşê tu yê... ...when you walked inside through the door, ...it's a dome... a small structure... you must lower yourself at the door to bow down your neck, enter, then you will...
Yanî... ev îşaretekê didê te. Meaning... this gives you a sign.
Her ziyaretek ê derîyê xwê biçûk... tu xwa xwar bikî... me'nê bi îkram û xuşû û ehtîram herî... Every shrine with a small door... where you bow down... means you go with honor and humility and respect...
Li gundê Feqîra de ziyaret hene, In the village of Feqîra there are shrines,
Li Aşka heye, li... yanî wê de... ev aliyên... In Aşka there is, in... meaning over there... these sides...
Me gelek jî gotin, We also said many,
Em ev aliyê rîya Cindirêsê... tiştek jî ziyaret li wir gî nemane. This side of the Cindires road... nothing of the shrines there remains at all.
Şêst, şêst û pênc ziyaret... Eger ez zanim hene, Sixty, sixty-five shrines... If I know they exist,
Ema eger me dirase li ser kiribe... ser sîh û pênca re ye. But if we have studied them... it's over thirty-five.