Temaşevanên me yê ezîz, piştî sê sala, carek din me berê xwe da gundên Efrînê. Dear viewers, after three years, we have turned our faces to the villages of Afrin once again.
Ne em li herêma Şêrawa ne. Now we are in the Sherawa region.
Bi rastî jî dema meriv behsa Şêrawa dike, yekser Çiyayê Lêlûn tê bîra meriv. Indeed, when one mentions Sherawa, Mount Lelun immediately comes to mind.
Ciyên dîrokî tên bîra meriv. Hemû ciyên dîrokî ne. Historical places come to mind. They are all historical places.
Hemû zinar in, kevir in. Yanî em bêjin cudabûna wê ji Efrînê ye... They are all cliffs, stones. Let's say its difference from Afrin is...
Ji ber ku Efrîn hemû bi darê xwe, bi fêkîyê xwe tê naskirin, em bêjin bi zeviyê xwe tê naskirin. Because all of Afrin is known for its trees, its fruits, let's say it is known for its fields.
Lê li vir Çiyayê Lêlûn e, hemû em bêjin kevir e. But here it is Mount Lelun, let's say it is all stone.
Xwiya dike, hemû keleh ne, ciyên dîrokî ne. Bi hezarê sala dîroka Kurda li vir e. It is apparent, they are all fortresses, historical places. The history of the Kurds has been here for thousands of years.
Temaşevanên me yê ezîz, vê hefteyê jî me got emê gundê Kilûtê nas bikin. Dear viewers, this week we decided to get to know the village of Kilûtê (Kaluta).
Ji xwe ev gundê Kilûtê jî ketî navbera, em bêjin herêma Efrînê û bajarê Helebê da ye. Actually, this village of Kilûtê is located between, let's say, the region of Afrin and the city of Aleppo.
Temaşevanên me yê ezîz, ji xwe me got gundê Kilûtê jî cîkî dîrokî ye. Dear viewers, as we said, the village of Kilûtê is also a historical place.
Em bêjin rojhilatê gundê Kilûtê ji xwe em bêjin... Let's say, to the east of the village of Kilûtê is already, let's say...
...gundê, yan bajarê Zehra û Nuble tê naskirin. Em bêjin wiyaliyê ji xwe tê, hemû em bêjin Efrîn e. ...known as the village or city of Zahra and Nubl. Let's say that side is already, let's say, all Afrin.
Lê ama em bêjin dewleta Tirk û çeteyên xwe va di sînorê gunda ne. But let's say the Turkish state and its gangs are at the border of the villages.
Bi me ra bin, em bi hev ra gundê Kilûtê vê hefteyê nas bikin. Keremkin. Stay with us, let's get to know the village of Kilûtê together this week. Please.
Temaşevanên me yê ezîz, neha em dervasî gundê Kilûtê bûn. Me xwest em hindikî dîroka Kilûtê jî nas bikin. Dear viewers, now we have entered the village of Kilûtê. We wanted to know a little about the history of Kilûtê too.
Ev gund ji kengî da çêbûye, ji ber ku hemû ciyên dîrokî di vî gundî da ne. Since when has this village been established, because all the historical places are in this village.
Ji xwe em dervasî neha mala Hisên bûn. Tê ji me ra behsa gund bike? Actually, we have now entered Hussein's house. Will you talk to us about the village?
Erê, amade ne. Yes, we are ready.
Em navê gund şkû hatîye, kê gund ava kiriye? Ji xwe em bêjin gundê we bi hezarê sala em bêjin vê heremê hatîye avakirin, ciyên dîrokî ye. Where does the name of the village come from, who established the village? Actually, let's say your village was established in this region thousands of years ago, it is a historical place.
Gundê we jî em bêjin ji kengî da gundê nû ava bûye? Kê ava kiriye? Mesela kîjan eşîrê ne? Let's say, since when was your current village established? Who established it? For example, which tribe are they?
Gundê Kilûtê bi rastî gundekî, yanî zêdeyî kevnar e. The village of Kilûtê is truly a village, meaning, very ancient.
Gundê Kilûtê, bi asarê xwe tê naskirin, bi şûnwarê xwe tê naskirin. The village of Kilûtê is known for its monuments, known for its ruins.
Gundê Kilûtê belkî, yanî emrê wê bi hezarê sala ye. The village of Kilûtê, perhaps, meaning its age is thousands of years.
Yanî gorî mezinê me dibêjin, gorî insanê ma zana dibêjin. That is, according to what our elders say, according to what our knowledgeable people say.
Gundê Kilûtê, gundekî, yanî neha gundê Kilûtê ji du malbata pêk tê. The village of Kilûtê, a village, meaning now the village of Kilûtê consists of two families.
Ji yek malbata Bekir in û ji yek malbata Elîwî ne. One is the Bekir family and one is the Eliwi family.
Û her du malbat ji xwe ji Gundê Mezin hatine. And both families actually came from "Gundê Mezin" (The Big Village).
Hatine li vî gundî rûniştine û bi cî bûne û bi hev ra jîyan dikin. They came and settled in this village and became established and live together.
Ew her du malbat, ne eşîr, em bêjin lê pismamê hev in em bêjin? Yanî çawa ji destpêkê em bêjin? Those two families, not a tribe, let's say but are they cousins? Meaning how was it from the beginning?
Her du malbat, ne pismamê hev in, herin ji derekê hatine. The two families are not cousins, they each came from somewhere.
Bes li vî derî cîranlik bi hev ra kirine. Em ji xwe jî Şêrawî ne. Yanî her du malbat jî Şêrawî ne. But in this place they have been neighbors together. We are actually Sherawan (from Sherawa tribe) too. Meaning both families are Sherawan too.
Û ew jî ji eşîra Şerwan pêk tên, ji milê Şengalê hatine. And they also consist of the Sherwan tribe, they came from the Shingal (Sinjar) side.
Ji ber ku gelek cara ev gunde jî hatîye dagirkirin. Because many times this village has also been invaded.
Yanî hêzê berê wî zemanî lê hukum kirine. Û şûnwarê Kurda ne. Neha asarê, me asarê me ye. Meaning forces of the past times ruled over it. And they are Kurdish ruins. Now the monuments are our monuments.
Yanî gundê Kilûtê, belkî emrê xwe bêtirî 200 sal e. Meaning the village of Kilûtê, perhaps its age is more than 200 years.
Yanî emrê Gundê Mezin belkî 400 sal pêk tê. Lewra gundê Kilûtê, çûyîn û hatin lê dike. Meaning the age of Gundê Mezin is perhaps 400 years. Therefore, the village of Kilûtê, coming and going happens in it.
Mezinê me hene, emrê wan belkî sed derbas kirine, hinek rehmetî bûne. We have elders, their age has perhaps passed a hundred, some have passed away.
Û berî wan jî gund hatîye avakirin. Avakirinê qedîm hene, em bêjin qube. Qubeyên kevn hene. And before them too the village was built. There are ancient buildings, let's say domes. There are old domes.
Dîwarê biletke, gundekî pir kevnar e. Walls of [ancient stones], it is a very ancient village.
Ji ber wî esasî, yanî ev milet tê da jîyan dike. Based on that basis, meaning this nation lives in it.
Û vî milet, yanî bi hesebekî dibêjin jî, yanî eger berê melvir jîyan dikir, belkî pênc hezar insan di vir da jîyan dikir. And this nation, meaning by a calculation they say too, meaning if people lived here before, maybe five thousand humans lived in here.
Yanî wek navek dibêjim, ji 'Gel' tê. Ji kombûna 'Gel'. Wek bajarek dihate naskirin. Meaning as I say a name, it comes from 'Gel' (People). From the gathering of 'People'. It was known as a city.
Yanî neha bi Kurdî dibêjin 'Gel'. Kilûtê û Gel, tê ber hevdu. Mesela Gel û Gûl, tê ber hevdu. Meaning now in Kurdish they say 'Gel'. Kilûtê and Gel, compare to each other. For example Gel and Gûl, compare to each other.
Gundê Kilûtê yanî gundê me ye. Û berê da jî yê me ye. Berê da jî welatê me ye. The village of Kilûtê, meaning it is our village. And from before too it is ours. From before too it is our country.
Yanî dijmin her tim zord li me kiriye. Û her tim em ji gundê xwe, ji welatê xwe, ji ser axa xwe derxistine û dûrxistine. Meaning the enemy has always oppressed us. And always drove us out of our village, out of our country, off our land and distanced us.
Û ji ber ku em jî zanin axa me ye, û gundê me ye û warê me ye, her tim em vegerîne bi îrada xwe, a xurt, dîsa jî me gundê xwe ji dijminê xwe standîye. And because we also know it is our land, and our village and our home, we always return with our will, the strong one, again we have taken our village from our enemy.
Ew du malbat na, bi navê çi tê naskirin, em bêjin? Te behsa du malbata kir. Bi navê wan malbata çi ye? Those two families, by what name are they known, let's say? You mentioned two families. What is the name of those families?
Navê wan me got yanî. Yek mala Bekir û yek mala Elîwî. Their name, I said it. One the house of Bekir and one the house of Eliwi.
Yanî bi wî navî tê naskirin? Meaning it is known by that name?
Bi wî navî tê naskirin. Heta her yekî ku derê be jî dibêjin mala Bekir û mala Elîwî. It is known by that name. Even wherever anyone is, they say the house of Bekir and the house of Eliwi.
Gundê Kilûtê du malbat in. Yek mala Elîwî ne, û yek mala Bekir in. Û em ji xwe ji Gundê Mezin in. Yanî em ji Gundê Mezin in. The village of Kilûtê is two families. One is the house of Eliwi, and one is the house of Bekir. And we are actually from Gundê Mezin. Meaning we are from Gundê Mezin.
Û li ser wî esasî têne naskirin. And on that basis they are known.
Ji xwe em bêjin berê ev girêdayî Gundê Mezin bû yanî? Erdê wî bû yanî? Actually, let's say before, this was connected to Gundê Mezin? Was it its land?
Li vir dîsa girêdayî Gundê Mezin e. Here is again connected to Gundê Mezin.
He yanî neha... Heh, meaning now...
Haya neha heta nasnama me li ser Gundê Kilûtê tune ye, li ser Gundê Mezin e. Up until now even our ID card is not on the village of Kilûtê, it is on Gundê Mezin.
Neha navbera we û Gundê Mezin çend kîlometre ye? Now between you and Gundê Mezin is how many kilometers?
Belkî du kîlometre tinen e. Kêmtirî du kîlometre ye. Maybe there isn't two kilometers. It is less than two kilometers.
Gundê Mezin, yanî em heta burcxa zê Gundê Mezin, ne bes em tenê ji Gundê Mezin. Gundê Mezin, meaning we are even part of the tower of Gundê Mezin, not just we are only from Gundê Mezin.
Gundê Mezin pişta Şêrawa gundê herî kevnar e. Gundê Mezin is the back of Sherawa, the most ancient village.
Neha em bêjin gundê we çend mal e? Now let's say how many households is your village?
Gundê me şêst mal e. Our village is sixty households.
Piraniya miletê em bêjin di gund da ye? The majority of the people, let's say, are in the village?
Miletê xwe giş di gund da ye. Its people are all in the village.
Kes dernekeve di vê koçberiyê, di vê şerî da? Did no one leave in this displacement, in this war?
Mêvanê gund jî hene. Yanî neha di vê hikûmetê da hene, insanê koçber in. There are guests of the village too. Meaning now in this government, there are displaced people.
Li gund rûniştine? They settled in the village?
Li gund rûniştine. They settled in the village.
Ew ji gundê Efrînê hatine vir? Did they come here from the villages of Afrin?
Ji gundê Efrînê hatine vir. Erê. They came here from the villages of Afrin. Yes.
Neha behsa hinekî xwendinê bikin, behsa em bêjin, ji ber ku gundê we hemû zinar ne. Ne wek herêma Efrînê, deşt e. Mesela em bêjin wî pironiya çi li vir diçînin, li vê herêmê we? Now let's talk a little about education, let's say, because your village is all rocks. Not like the Afrin region, a plain. For example, let's say the majority of what do they plant here, in your region?
Li vê herêmê, em bi dewar û bi sewala em jîyan dikin. Em bi cot û dewêr dikin. In this region, we live by livestock and animals. We do plowing and livestock.
Palê bi destê xwe dikin. We harvest by our hands.
Jiyana me bi dewêr e. Yanî çandiniya me nîsk in, ceh e, genim e. Our life is by livestock. Meaning our agriculture is lentils, barley, wheat.
Dema weke mesela deba havîn, hinek sebze, tişt mişt, yanî bi xwezayî ye. Qudreta çandin di erdê da, eger av a wan cem wan heye. When like for example summer crops, some vegetables, stuff, meaning it is natural. The power of planting in the ground, if they have water with them.
Bi vî tiştî em jîyan dikin. Û kevir hene, di meqle'a em dişuxulin. Yanî kevra çêdikin. With this thing we live. And there are stones, we work in the quarry. Meaning we make stones.
Heye. Xwendin jî yanî, belkî ne ji zû da hatîye cem me. Yanî berê gundê me, gundekî yanî ji her derê qut bû yanî. There is. Education too, meaning, maybe it hasn't come to us from long ago. Meaning before our village, a village, meaning was cut off from everywhere.
Evana teqûben têke bêje deh sal in dibistan li gundê me vebûye. These are approximately, let's say ten years a school has opened in our village.
Yanî heya wê demê jî, yanî cihatin hebûn, yanî xizmeta gund jî nedikirin. Meaning up to that time too, meaning there were authorities, meaning they didn't serve the village.
A Erebî destpêkê vebû, neha vana heft-heşt sal in zimanê Kurdî, fermî... The Arabic one opened at the beginning, now these seven- eight years the Kurdish language, official...
Dibistan... dixwînin. School... they are studying.
Em bêjin, naha xwendin baş e? Hûn bi zimanê Kurdî dixwînin? An ma berê xwendin tinebû, gund da kes nediçû şûna nedixwend? Let's say, is education good now? Do you study in the Kurdish language? Or was there no education before, did no one go anywhere to study in the village?
Na, berê diçûn gundên mezin dixwendin. Gundên mezin dixwendin. No, before they used to go to big villages to study. They studied in big villages.
Kêm yanî, kêm hebûn jî. Belkî her malekê yek biçûya, yek neçûya. Yanî wek qazîde ne giredayî xwendinê bûn. It was rare, there were few. Maybe one person from each house would go, another wouldn't. Basically, they weren't very attached to education.
Bes piştre, yanî hinek însanên pêşînyar kirin, mezinên gund gotin gerek em jî dibistanê xurt bikin, em zarokan pêşxin. But later, some people pioneered it, the elders of the village said we must strengthen the school, we must educate the children.
Artiq em ji gund in. Yanî em gundê xwe jî ticarî nakin, her çiqas em gundê yekî din bin, em wane gundê we karê bikin, xwebxwe xêr tê da heba. We are from the village after all. We don't trade our village, no matter if we are in someone else's village, we work for them, if there is good in it naturally.
Naha bi hesanî ki şoreşê bikin, rastî jî em bêjin, destpêka şoreşê da, divê ya lîstine... em bêjin rojavayê da, yanî win di sînor da bûn. Now regarding the revolution, truly let's say, at the beginning of the revolution, in this arena... let's say in Rojava, you were on the border.
Û naha jî em bêjin dewleta Tirk û çetên wê jî dîsa ketine rojavayê gund. Wek win ticarî ji gund derneketin? And now, let's say the Turkish state and its gangs have again entered the west of the village. Like, you never left the village?
Ticarî. Îrada me naşikê, û naşikê jî. Destpêka şoreşê da heta naha. Never. Our will does not break, and it won't break. From the beginning of the revolution until now.
Û belkî ya zêdetirî deh salan jî, yanî zextê herî giran li ser vî gundî taybet hatine meşandin. And perhaps for more than ten years, the heaviest pressures have been specifically applied to this village.
Piştî Efrîn dagir bûyî, vî gundî sê şehîdên medenî dane. After Afrin was occupied, this village gave three civilian martyrs.
Vî gundî ji gundê Şêrawa giştka pirtir jî, yanî piştî Efrîn dagir bûyî, şehîdên medenî tê gund da çêbûne, zêde ev gund hedef hat girtin. This village, more than all the Sherawa villages, after Afrin was occupied, had civilian martyrs occur within the village; this village was targeted heavily.
Û yanî şoreş, vî gundî jî pir berxwedan û lezal berxwedidê. Û belkî yanî ev hemû malên bi xwe jî hatine du caran kirin. And the revolution, this village resisted a lot and still resists. And perhaps all these houses themselves have been rebuilt twice.
Û ez jî bi xwediyê vê malê me. Yanî, eza xwe, rojekî qîska min ji erdê min kirakin, eza min li hewşê diçê. And I am the owner of this house. Meaning, my sustenance, the day I rent my plot of land, my sustenance goes into the yard (is lost).
Ma negot yek hat nêv hewşê keve. Û milletê me jî hemû hilma kûvî bû, çar gund bûn. It wasn't said that one should come and fall into the yard. And all our people took a deep breath, there were four villages.
Ji ber ku millet xwedan îrade ye. Yanî bila ticarî dijminê me nebêje ku ezê milletê Kurd ji cih û warê wî qut bikim. Because the people have will. Let our enemy never say that I will cut the Kurdish people off from their place and land.
Naha em bêjin... îşxal, çetek di sînorê we da ne. Now let's say... occupation, a gang is on your border.
Erê, çete di sînorê me da ne, yanî roj bi roj gundê me topbaran dikin. Roj bi roj. Yes, gangs are on our border, meaning day by day they shell our village. Day by day.
Û dîsa jî, ruxmî ku şehîdên medenî çêbûn û birîndar çêbûn û der çêbûn, yek însan ji gundê xwe derneket. And yet, despite civilian martyrs, injuries, and destruction happening, not a single person left their village.
Derneket. Û, ama millet dibêje, ne ez dibêjim millet dibêje, em mistehid in berxwe jî bidin heta dawiyê. They didn't leave. And, well the people say, not I say but the people say, we are ready to resist until the end.
Yanî emê kuve herin? Gund kêm de, berê dagirker hezar sal li ser me çêbûye. I mean, where would we go? The village is small, occupation has happened to us for a thousand years before.
Tiştê berê em qebûl nakin durbare bibe. Îradeya millet qebûl nake dubare bibe. We do not accept the past things to happen again. The people's will does not accept it to happen again.
Yanî ne tenê em bêjin di dêmên şoreşê da, artiq bû îradeyek. It's not just saying in the times of revolution, it has now become a will.
Ji ber ku bi hezar salan ev milleta ji vî gundî hatine koçberkirin û xerabkirin û talankirin, û dîsa jî ruxmî hezar salan dîsa em gundê xwe vegeriyan. Because for a thousand years this people has been displaced from this village, destroyed and looted, and yet despite a thousand years, we returned to our village again.
Yanî em axa xwe, pê ve girêdayî ne. Heve. Em çandek e. Wek Şêrawa çandek e. Meaning, we are attached to our soil. That's it. We are a culture. Like Sherawa is a culture.
Em dev ji çanda xwe bernadin. Em dibêjin ya em wê bi serkevin, ya jî em gundê xwe bernadin. We won't give up our culture. We say either we will succeed, or we won't give up our village.
Ya jî emê bi serkevin. Ya jî em dijminê xwe, emê tuneî bikin. Or we will succeed. Or we will annihilate our enemy.
Gelek spas, înşallah her tim serkeftin a we ye, û înşallah demek nêzîk da jî ev gundên Efrîn hemû rizgar bin, her kes jî vegere mala xwe. Many thanks, God willing success is always yours, and God willing in a near time all these Afrin villages will be liberated, and everyone returns to their home.
Em gelek spasîya we dikin, ji ber ku hinek gerra me berdewam e li gund, emê biçin bigerrin, bêhtir nas bikin. We thank you very much, because our tour continues in the village, we will go look around, get to know it better.
Spas ji we ra jî û xêrhatina we dikin, ji kar û xebata we ra serkeftin. Thanks to you too and welcome to you, success to your work and efforts.
Kure werin ba... werin. Vê pirdê... dakevin ax. Guys come here... come. This bridge... get down, ouch.
Çûçikê xwe xweş çêkin, dibêjin ka te vira dakev. Emê di kura dakevin? Fix your mic properly, they say come down here. Where do we go down?
Em li cihê leylûnê ne? Are we at the place of "leylûn" (Oleander/local plant name or location)?
Merheba, qewet be. Hello, may you have strength.
Serçava, bi xêr hatî, lew selam. You're welcome, welcome, hello.
Çawa yî, baş î, navê te bi xêr? How are you, are you good, may I ask your name?
Welle elhemdulila, navê min Hesen e. Well praise be to God, my name is Hassan.
Ji gundê Klûtê? From Klute village?
Hesen, ji gundê Klûtê me. Hassan, I am from Klute village.
Hesen... navê bavê te? Hassan... your father's name?
Bekir bû. It was Bakir.
Bekir bû? It was Bakir?
Navê te bi xêr? What is your name?
Navê min Minzir e, Cemîl. My name is Minzir, Jamil.
Minzir? Minzir?
Navê te çi ye, kî ye ev? What is your name, who is this?
Dayîna min. My mother.
Ah, dayîna te ye. Dayîna te. Ah, it's your mother. Your mother.
Ê, çawa ne, baş in, qewet be ji we ra. So, how are you, are you good, strength to you.
Ya lew selam heval, sihet û xweş. Or hello friend, health and happiness.
Sax be. Demê berê te digot leylûn? Thanks. Before you were saying "leylûn"?
Erê, kevir e. Yes, it is stone.
Kevir e. It is stone.
Û hûn şerrê we t im bi kevir ra ye. And your war is always with the stone.
Kevir e ye. It is with the stone.
Dema hûn serê xwe dikin serî kevir... When you put your head against the stone...
Na, ba fîrê we vê karê dikirî ne. No, well your ancestors used to do this work.
Belê. Yes.
Demê mirov tê çiyayê leylûn, hemû zinar in, teht in, ama... When one comes to Mount Leylun, it's all rocks, cliffs, but...
Kevir in, çi ye ha. It's stones, whatever it is.
Kevir in ne. They are stones, aren't they.
Tu kî ve kar dikin di gund da? Who does this work in the village?
Em xwedê... de milletê gund bêhtir vê karî dike. By God... well the village people mostly do this work.
Bêhtir? Mostly?
Îk dewar e, îk kevir e. One [part] is livestock, one [part] is stone.
Îk kevir e. Yanî em bêjin, naha di gundê we da çend kes hene, em bêjin vê karê kevira dikin? One is stone. So let's say, now in your village how many people are there, let's say doing this stone work?
Welle ez kanişter (kêmtir) bêjim, du tîltê gund, milletê gund vê karî dike. Well if I say the least, two-thirds of the village, the village people do this work.
Ana li kûderê ne ew? Where are they now?
No, hinek herin nek li deran kar dişuxulin, meqleh şimalî min heye... No, some go work in places elsewhere, I have a north quarry...
Hinek derin, belkî ji gund jî dertên. Some go out, maybe they even leave the village.
Meqleh li gund da heye? Is there a quarry in the village?
Heye, hem meqleh e, meqleh heye li hemberî me jî heye, meqleh şimalî me jî heye. Yes, there is a quarry too, there is a quarry opposite us too, we have a north quarry too.
Belê. Yes.
Meqleh jî min heye. I have a quarry too.
Tu çiye te kamo? Minzir çiye te? What relation is he to you? Minzir, what is he to you?
Apê min e. He is my uncle.
Hesen apê min e. Hassan is my uncle.
Belê. Yes.
Tu ji apê xwe elimî? Did you learn from your uncle?
Lê. Yes.
Ba bavê te jî dike? Does your father do it too?
Bavê min jî dike, erê. My father does it too, yes.
Ew jî... He also...
Belê. Yes.
Baş e, baş e. Good, good.
Ka hûn çi dikin, ka em bêjin karê we çawa ye? So what do you do, tell us how is your work?
Xwedê karê me heve heval. By God, our work is like this friend.
De çiya ye me heve. Our mountain is like this.
Em bi vî şiklî dibirrin. Heve, edewat me jî heve. We cut it in this shape. Here, we have our tools here too.
Û belkî bismar jî hene, bi vî şiklî em pê kevir perçe dikin. And maybe there are wedges too, in this shape we break the stone with them.
Ka, ka werin ji bo temaşevan jî zanibin. Come, come so the viewers can know too.
Temaşevanên me, binêrin, wek em dibînin ha... vir hemû em bêjin... Our viewers, look, as we see here... all here let's say...
Em bêjin ev teht in, dibêjin zinar, lat. Let's say these are rocks, they call them cliffs, ledges.
De dîtî her dibêjin... çawa li vir dikin? Û çawa ji vir... û win vê diqelişînin, çawa dikin? You saw they always say... how do they do it here? And how from here... and you split this, how do you do it?
Xwedê heval... dermanek heye. By God friend... there is a remedy (method).
Heta em pêçê difecirînin. Until we explode/split it with it.
Yanî ji ber debar e, yanî mecbûriyetek, karekî giran e, çetine jî. Meaning it's for livelihood, a necessity, it's heavy work, and tough too.
Ê de pêra aleta me jî heve jorî ye. And so our machine is also up there.
Tu zanî na? Do you know it?
Hev alet e. This tool.
Xwe alet liser bê ye. The tool itself is without a top (uncovered?).
Ferdê xwe jî heye. It has its own individual (unit?).
Jora wî çi ye? What's above it?
Em bêjin kompresê. Let's call it a compressor.
Kompresor. Compressor.
Kompresor heye, hûn bi wî dikolin. There is a compressor, you drill with it.
Em tînin, em dîtin vî kevirî dikolin bi wî aletê. We bring it, we see we drill this stone with that tool.
Û hev jî bismar e. And this is a wedge/nail.
Em pê perçe dikin, ji ber ku em kanin min çûk çûk bikin, perçê di çûk bikin, em kanin bişkênin. We break it with it, because we can make it smaller and smaller, make the pieces smaller, we can break them.
Û em kanin bi vir çêkin, em debar a jiyana xwe bi vî kevirî dikin. And we can make it here, we make our livelihood with this stone.
Win kevir difroşin kûderê? Where do you sell the stone?
Kevrî me kî tê em difroşnê heval. Yanî ne... Our stone, whoever comes we sell to them friend. Meaning not...
Piraniya Helebê em bêjin... Mostly Aleppo let's say...
Yanî pir da keda te keve nible, nahal milletê di gund da jî behse ke ya piyega xwelê ke tê dibîne dikirre. Meaning largely if your effort falls... ?, now the people in the village too discuss or lay a foundation, they see it and buy it.
Bi xwe... ye ha pî ye, yanî... ji yapîyê re çêbûye. Itself... it is for building, meaning... it is made for building.
Ji yapîyê re çêbûye. It is made for building.
Tikarî yek derê yapîyê pê nabe. You can't do building anywhere without it.
Erê rast e. Yes, that's right.
Temaşevanên me, rastî jî taybetmendîyek Efrîn heye, ji xwa piraniya malê wan em bêjin ji vî kevirî ye. Our viewers, truly Afrin has a characteristic, mostly their houses let's say are of this stone.
Ji ber ku Efrîn gelek ev kevir lê heye. Because Afrin has a lot of this stone.
Yanî piraniya... herti biçû kuja gundî, her kes divê karî da dikin. Meaning mostly... wherever you go in the village corners, everyone works in this job.
Ji ber wî xaniyê wan jî piraniya kevir in. Kevir jî zivistan havînê xweş e. Because of that their houses are mostly stone. Stone is good in winter and summer.
Zivistan havînê em tê d-şuxulin. Winter and summer we work in it.
Û ka... yanî heta dema rûniştina xaniyê jî baş e. And so... meaning even for living in the house it is good.
Lê rûniştina xwe baş e, hênik e, pak e. Yes, living in it is good, it's cool, it's clean.
Paqijiya xwe heye. Heta çiqas tu jê dîkor derxî, dîkor derdê. It has its cleanliness. Even however much decor you extract from it, decor comes out.
Naha em bêjin kevirê we... Now let's say your stone...
Nexşera li ser dişuxule, na... heta ku tu kanibî dîkor jêr derxî, ji hwa paktr jî kevir dibe yanî. The carving works on it, no... as much as you can extract decor from it, the stone becomes even cleaner than that.
Naha haya kevirê we heye kûderê here? Mesela cih herî dûr. Kûderê ji we dibin? Now is there awareness of where your stone goes? For example the furthest place. Where do they take from you?
Kevrî me heta dagê Efrîn... yanî ketê vî rengî û şûnda, kevirê me bîrtî dadikeve nible û Zehra. Our stone up to the mountain of Afrin... meaning in this way and after, our stone goes down to Nubl and Zahra.
Bes. Only.
Ama berê dema rê hebu? But before when there was a road?
Berê dema rê heta Trifatê diçû, heta Ezazê diçû. Before when there was a road it went to Tel Rifaat, it went to Azaz.
Belê, û heta Helebê jî diçû. Yes, and it even went to Aleppo.
Erê, heyû Heleb, naha em bêjin piraniya xanî li Helebê tê ngeritin, ji vir dibin. Yes, up to Aleppo, now let's say most houses built in Aleppo, they take from here.
Erê, heta Helebê diçû heval. Naha belkî meqleh hebe, belkî meqleh heye li başemre heye vî fetrî nû de me bihîstiye kevirî xwe dade şamê jî. Yes, it went up to Aleppo friend. Now maybe there is a quarry, maybe there is a quarry in Bashemre, this new period I heard they give their stone to Damascus too.
Va kevir e, ji dade şamê, kamyon radike dibe şamê jî. This stone, from here to Damascus, the truck picks it up and takes it to Damascus too.
Baş e. Ka emê karê we hinekî bibînin? Okay. Can we see a bit of your work?
Em... We...
Ka em hinekî karê we jî bibînin. Let's see a bit of your work too.
Ka ez werim ba te deqekê. Let me come to you for a minute.
Bi vî rengî em dikolin. In this way we drill.
Ka deqekî... çawa? Just a minute... how?
Em... haf perçe hesin in. We... these are iron pieces.
Xêr besin ney kotan. Good, they are not beaten yet (?).
Haf jî avî ya me ye. And this is our water.
Hef edewat me heve bismar e. This is our tool, it's a wedge.
Bi vî rengî em dikin a ji... cîhê me jêr çêkirê. In this way we do it... we made the place for it below.
Bi ferdê me kolaye. We drilled with our individual (drill).
Bi vî rengî em siwar dikin. We mount it in this way.
Erê. Yes.
Em... bi vî... çakûçê jî lê didin. We... hit it with this... hammer too.
Bi vî rengî tê kutan. It is struck in this way.
Vî rengî. This way.
Erê. Yes.
Ka yek din, piştre emê çêbikin çawa? How about another one, then how will we do it?
Heval, bismar heve. Friend, here is the wedge.
Du bî rengî jî çêdibin. Two of this kind are made too.
Tamam? Okay?
Bî rengî jî berev berra. In this way too, facing each other.
Yanî her tişt... her karek edewatê wî heye. So everything... every job has its tools.
Mealimtî jêr lazim e. Mastery is needed for it.
De me bî rengî çêkir, me va kevirê hazir kiriye, emê naha bişkênin. So we made it this way, we have prepared this stone, we will break it now.
Bel pêşiya te bişkênin jî. Break it in front of you too.
Ka Minzir, ka Minzir kar bike. Ka Minzir were te çawa kar bike. Come on Minzir, come Minzir work. Come Minzir, come how you work.
Minzir te çawa bikî? Minzir how will you do it?
Ezê waha... bişkênim. I will... break it like this.
Te waha bişkînî? You will break it like this?
Belê. Yes.
De... de hazir... So... so ready...
Erê, min çêkiriya ji wî. Yes, I made it for him/it.
Te çêkir? You made it?
Belê, bi dabûrê min cihê wî çêkir û... Yes, with the drill I made its place and...
Ka wî nîşanî me bide ka çawa ye? Show us, how is it?
Heval, me bî rengî çêkiriye. Friend, we made it this way.
Yanî kî bishkîne ne? So, anyone can break it, right?
Heta ew jî... Yanî hewayê xwe heye. Tola xwe heye ku tu zanibe tekê bi çi rengî bishkîne. Even that... I mean, it has its own way. It has its own grain so you know how exactly to break the piece.
Em rû... Rûyê kevir paqij dikin, paşê... We clean the face... the face of the stone, and then...
Paşê yê doxol bishkî û doghrî werî. Then break the rough part so it comes out straight.
Em bîrin, kî rêştî kin, paqij dibe. We cut it, straighten it out, it becomes clean.
Wê şimê ke, çakûç lê bishughilîne. Paqij deke. Make that edge [smooth], work the hammer on it. Clean it up.
Hûn jî çend saetan kar dikin? And how many hours do you work?
Wele... em sibe heta yekî wextê nîvro, em fitilin, rûnên, sê saetan dimînin. Dîsa em difitilin heta êvarê. Well... we work from morning until one o'clock, noon time, then we stop, sit, stay for three hours. Then we return [to work] until evening.
Heyvalê. Her roj vî karî dikin? Mashallah. You do this work every day?
Her roj vî karî ye. It is this work every day.
Temam, ka emê, tu çawa dikî, de? Okay, let's see, how do you do it, come on?
Ya Xudê! Oh God!
Li me nekeve ne? It won't fall on us, right?
Na. No.
Wa me ev jî hazir kiriye. There, we got this one ready too.
Na, ev jî hebû? No, was this one there too?
Belê, ev jî hebû. Yes, this one was there too.
Em ê navî jî bibin. We will take the middle one too.
Ew jî hebû. That one was there too.
Zehmet e? Is it hard?
Erê, cîka zehmet e. Yes, it is a bit hard.
Destê we naêşin? Don't your hands hurt?
Aaa, ew jî kêt. Aaa, that one went too.
Erê, ev jî kêt. Yes, this one went too.
Belê ev karekî giran e, ne yê qolaye. Karekî cîda, karekî giran e. Yes, this is heavy work, it's not easy. It's serious work, heavy work.
Noka destê me binêre, çawa bûne? Now look at my hands, how did they become?
Destê te... Çibu? Temeşevan jî bibînin ha? Your hands... What happened? Let the viewers see, huh?
Binêre... bûne kevir. Look... they've turned into stone.
Destê me girtî bûye. Our hands have become calloused.
Yanî heta destê te me xûn tê nema? Reviye? I mean, even the blood doesn't come to your hand anymore? It has run away?
Heta ku teze be, tu nikarî pê kok bishughilî. Until they [the callouses] are fresh/new, you can't really work well with them.
Tu çend salî bûyî tu vî karî dikî? How old were you when you started this work?
Ez... deh û şeş salî bûm me dest pê kir. I... I was sixteen years old when I started.
Deh û şeş? Yanî şazdeh salî? Ten and six? Meaning sixteen years old?
Şazdeh salî. Şazdeh salî da te vî karî dikî. Ê tu Mezin? Sixteen years old. You've been doing this since sixteen. And you, Mazin?
Wele, ez dora şazdeh salî me. Well, I am around sixteen years old [total age].
Tu naha çend salî yî? How old are you now?
Naha ez bîst salî me. Now I am twenty years old.
Bîst? Twenty?
Bîst. Twenty.
Yanî çar sal e tu vî karî dikî. We nexwendî? So you've been doing this work for four years. You didn't study?
Wele henek me xwendin kir, destpêkê. Well, we did some studying, in the beginning.
E debar jî çetin bû, me got em berdin, em dakevin şughul jî. Shughul jî gerek e. But making a living was difficult, so we decided to quit and go down to work. Work is necessary too.
Gelek spasî we dikim. Debara malê, jiyana malê jî... debar gerek e. Shughul jî gerek. I thank you very much. Providing for the home, the life of the home... livelihood is necessary. Work is necessary too.
Erê wele. Yes, by God.
Baş e, spasîya we dikim. Saeta we xweş. Alright, I thank you. Have a good time.
Shughulê we... ewa kevir hebe çi ye? Your work... is that stone from here?
Ew kevirê vê derê ye. That is stone from this area.
Yê gund e? Yanî hûn ji çiyê tînin? Tu çawa dikî? It's from the village? So you bring it from the mountain? How do you do it?
Hinek shughulê me heye... û navê Xwedê, ji ke heryeket jî kêm bûye, heta li pêşiya me kevir çêbûne. We have some work... and in the name of God, since movement has decreased, stones have been created/found right in front of us.
Neha di gund de we da? Heryê... ji hatî. Hû... Deng dayî, di vî karî da kî ye? Now in the village, did you... Earth... from where it came. Who... Who is famous/renowned in this work?
Bi Xwedê, bapîrê me giya... karê xwe yî pak bû. By God, all our grandfathers... their work was clean/good.
Gişî wî bî? It was all of them?
Belê. Yes.
Baş e. Yanî kes, belkî di malbatê de, tunne nemaye ku di vî senetî neke shughul e. Okay. So, there is no one, perhaps in the family, left who doesn't work in this trade.
Her kes di vî karî dike. Û ji hatî ye. Everyone does this work. And it comes from [ancestry].
Her miletekî vî gundî, vî senetî zane. Every person of this village knows this trade.
Pîroz be. Destê we sax be. Congratulations. Bless your hands.
Spasîya we dikim. Saeta we xweş. I thank you. Have a good time.
Ehlen we sehlen. You are welcome.
Bi xatirê we. Goodbye.
Çi jevra dibêjin? Çi jevra dibêjin? What are they saying to each other? What are they saying?
Merheba ji we ra. Hello to you.
Ehlen, ehlen we sehlen. Welcome, welcome.
Çawayin? Rihet in? How are you? Are you comfortable?
Hemdullah. Praise be to God.
Ka berê xwe bide kameraya me. Come, turn your face to our camera.
Ji bo tameshevan te bibînin. So the viewers can see you.
Navê te bi xêr? What is your name, please?
Navê min Gulê. My name is Gulê.
Gul. Rose.
Maşallah. Tu bixwe jî gul î. Mm.
Maşallah. Tu bixwe jî gul î. Mashallah. You yourself are a rose too.
Ez xuşka te me. I am your sister.
Ser seran, ser çavan. You are highly regarded (On my head, on my eyes).
Navê te bi xêr? What is your name, please?
Afiyet. Afiyet.
Afiyet. Tu çi yê hevdû ne? Afiyet. How are you related?
Em? Wele îni ez nasîn im. Ez nasîn im. Us? Well, I am an acquaintance. I am an acquaintance.
Ez cîran im. I am a neighbor.
Ez nasîn im. I am an acquaintance.
Tu ji kîjan gundî yî? Which village are you from?
Ê Xezewî. From Ghazawiye.
Tu ji Xezewî hatî vir? You came here from Ghazawiye?
Ee. Yes.
De înşallah rojekê werê, emê bi hev teva hevdû vegerin Xezewîyê. Inshallah a day will come, we will all return together to Ghazawiye.
Înşallah, bi xwedê. Inshallah, by God.
Înşallah. Inshallah.
Tu jî ji gund î? Are you from the village too?
Ez a ji gund im, ê. I am from the village, yes.
Ev çi... Tepik in? Are these... Tepik (dung patties)?
Erê, em sibe radibîn, çêla doşin. Em dûra tepikê xwe çêdikin, em davêjin, bin çêla paqij dikin. Yes, we wake up in the morning, milk the cows. Then we make our tepiks, we throw them [to dry], we clean under the cows.
De em vana çêdikin, va tepika. So we make these, these tepiks.
Aaa. Aaa.
Erê. Yes.
Em xura pê avê germ dikin. Pêkom qaz yox tûne, xaz tûne. Em xura pê... We heat water for ourselves with them. Because there is no diesel, no gas. We... with them...
Em avê xwe germ dikin. We heat our water.
Yanî tepik li heta ver kî çêdibe? I mean, are tepiks still made up to this extent?
Erê. Her roj, her roj em çêdikin. Em radixin. Yes. Every day, every day we make them. We spread them out.
Yanî rojane çêdikin? So you make them daily?
Erê. Yes.
Pê tenûrê we jî hene? Do you have a tannour (oven) too?
Lê, tenûr hebûn, tenûr xerab bûn. No, there were tannours, the tannours got ruined.
Hehe. Hehe.
Erê. Yes.
Û em hane, em çêdikin. Û hişk dibin, em radikin. And we are like this, we make them. And they get dry, we pick them up.
Ev a... em bêjin, rexê Çêlekê... This is... let's say, the side of Cheleke...
Erê, ê Çêlê ye, erê. Yes, it's of the Cow (Chele), yes.
Temeşevanên me, ez bêjim, Efrîn, ji ber ku hemî dar ne... Our viewers, let me say, Afrin, because it is all trees...
Yanî kes tepik û çê nake... Lê tenê em bêjin, herema, em bêjin Şêrawa... I mean, no one makes tepiks and such... But only, let's say, the region of, let's say Sherawa...
Şêrawa pêtirîn çêdikin, çimkî ji ber ku dar li vir kêm in. Ji ber ku hemî, em bêjin, şk... çiya ke... Sherawa makes them the most, because trees are scarce here. Because it is all, let's say... mountainous...
Bi herî bilind e, em bêjin. Û hemî zinar in. It is at the highest elevation, let's say. And it is all rocky cliffs.
Jiber bêjin tepik a çêdikin. That's why they say they make tepiks.
Erê, êzing cem me tûne ne. Yes, we don't have firewood.
Êzing tûne ne? No firewood?
Çawaye ev malê kî ye? Ewa malê kevn e eva? Yes. Olives...
Çawaye ev malê kî ye? Ewa malê kevn e eva? How is this house? Whose house is this? This is an old house, this one?
Erê, hewa qedîm e, ev mal e. Ha, kevir. Yes, it is ancient, this house. See, stone.
Wa kî bû eva? Whose was this?
Heva cîranê me ye, xudanê vê malê. This belongs to our neighbor, the owner of this house.
Xwedê malê kî bû, ev berê? Whose house was it, before this?
Kal bû. Kal li vir digotin Hamo Hamo. It was an old man. The old man here was called Hamo Hamo.
Hamo? Hamo?
Hamo. Hamo yê Bekir. Hamo. Hamo, son of Bekir.
Temeşevanên me, kanê bibin erjî... bibin wekî xaniyê berê Efrînê... Our viewers, see the value... see it like the old houses of Afrin...
Bi rastî jî wek kelan bûn. Truly, they were like fortresses (castles).
Piranî em bêjin xaniyê Efrînê... ji ber ku hemî em bêjin... Most of, let's say, the houses of Afrin... because everything, let's say...
Ji çima? Em bêjin hemî kevir in. Because of what? Let's say they are all stone.
Heta xaniyê t'kev'n, em bêjin wek kela dihat avakirin. Even the houses that fall/age, let's say they were built like fortresses.
Yanî belkî em bêjin ev gund, xaniyê herî kevn belkî di gund de be. Ne? So perhaps, let's say, this village, this might be the oldest house in the village. No?
Mm. Ha, ev çêlekê vaye ha. Mm. Look, this is their cow, right here.
Em hamba jê berdavêjin, em çêdikin. We throw [the dung] out from it, we make [tepiks].
Wekî din tu çi karî dikî? Otherwise, what work do you do?
Wekî din... ez... ez li mal, ez xizmetê çêlekam li ya ye, xizmet dikim. Otherwise... I... I am at home, I serve the cows, I do the service.
Û ez qiçkî minî cem min... And my little ones are with me...
Tu naçî paletiyê dikî? You don't go do farm labor (harvesting)?
Wele min kîber e... Well, my [back/body] is crooked [hurts]...
Te nikarî? You can't?
We deşî berê pûş danî? Did you used to put down hay/straw in the past?
Ê, berê me pale pir dikir. Yes, in the past we did a lot of harvesting.
We av ji ku danî? Where did you get water from?
Me av ji rêkê tanî. Me sêrinca dikishan. We brought water from the path/road. We drew from the cisterns.
Bîr tunne bûn. Wextax bîr cem me tunne bûn. There were no wells. At that time, we didn't have wells.
Ê, noka... da kar tunne, çi kar e? Yes, now... there is no work, what work is there?
Da em dewarê xwe sekin, qiçkê xwe sekin. Ha. So we look after our livestock, look after our little ones. There.
Tenûr cem we heye? Do you have a tannour (oven)?
Tenûr hebû wele xerab bû. There was a tannour, by God, it got ruined.
Xerab bû? It got ruined?
Em nê... Em nanê xwe... We don't... Our bread...
Berê me nan dikir, noka em nan jî nakin. Before we used to make bread, now we don't even make bread.
Na, nakin. Her tişt hazir e naha. No, we don't. Everything is ready-made now.
Ê, wele, nan tunne wekî berê. Yes, by God, there is no bread like before.
Baş e, gelek spasîya we dikim. Saeta we xweş. Okay, I thank you very much. Have a good time.
Hatina we xweş, ser çavan. Your coming is welcome, upon my eyes.
Bi xatirê we. Goodbye.
Oxir be. May the path be safe.
Merheba jwera. Hello to you.
Merheba. Hello.
Hûn çawani? How are you?
Selam. Peace.
Merheba. Hello.
Ehlen we sehlen. Welcome.
Merheba. Hello.
Ehlen we sehlen. Welcome.
Ka le we ra, em te jî nas bikin. Navê te bi xêr? Come here, let us get to know you too. What is your name, please?
Navê min Elî ye. My name is Ali.
Elî. Ev çi ye te? Keçka te ye? Ali. Who is this to you? Your daughter?
Ha wele xîzka min e. Ah, well, she is my cousin (maternal aunt's daughter).
Navê te çi ye? What is your name?
Navê min Zel e. My name is Zel.
Aha. Zel?
Aha. Uh-huh.
Tu dixwînî? Do you study?
Na. No.
Xêr e? Why (is it good)?
Ê dibistan na... Uh, school is no...
E re, dema dibistan hebû te diçû? Yes, when there was a school, did you go?
Na. No.
Tu jî qet neçûyî? You never went either?
Aha. Uh-huh.
Tu ji xwendinê hez dikî? Do you like studying?
Aha. Uh-huh.
Te dixwaze bixwînî, ne? You want to study, right?
Aha. Uh-huh.
Ê, ka hevjîna te? Uh, where is your partner/friend?
Ha? Huh?
Ka hevjîna te kani ye? Where is your partner?
Ha. Yeah.
Ka em herin cem... Let's go to...
Na. No.
Merheba. Hello.
Ehlen we sehlen. Welcome.
Em hatin ba te, te we re cem me. We came to you, you didn't come to us.
Emê werin cem te? Should we come to you?
Çawayî? Tu baş î? How are you? Are you good?
De tu çawayî? And how are you?
Navê te çi ye? Ka were. What is your name? Come here.
Navê min... Navê min Hen e. My name... My name is Hen.
Hen. What?
Hen. Hen.
Stranek ser Henê hebû, ne? There was a song about Henê, right?
Way way way way way... Yes.
Way way way way way... Way way way way way...
Way way lê Henê... Way way oh Henê...
Tu dizanî wê stranê? Do you know that song?
Na. No.
Nizane? You don't know it?
Na. No.
Tu jî ji gund î, lê bûka gund î? Are you also from the village, or a bride of the village?
Ez bûka gund im. I am a bride of the village.
Tu ji kû derê? Where are you from?
Ji Gundî Mezin e? Gundî Mezin (Big Village).
Ji Gundî Mezin e? From Gundî Mezin?
Aha. Uh-huh.
Ya, ew jî gundê we ye. Yeah, that is your village too.
Aha. Uh-huh.
Ne? Right?
Ewa çêlek xist bû, vir çi ye? That cow was put there, what is this here?
Çêlekê me ne. They are our cows.
Karam hene cem çêleka we... I have business with your cows...
Çend çêlek we hene? How many cows do you have?
Wele sê ne, sê ne. Well, there are three, three.
Sê? Three?
Mm. Mm.
Vir... Ma 'acer te vêca çêkiriye? Here... Did you just make these adobe bricks?
We nû çêkiriye. It is newly made.
Ha. Temeşevanên me... bi Efrînî dibêjin 'acer yan nû? Ha. Our viewers... in Afrini do they say 'acer (adobe brick) or nû (new)?
Belê. Yes.
Ka... xofta bidin? Where... do you give them yogurt?
Ee. Yes.
Çêlekê we çend in? How many are your cows?
Sê ne. They are three.
Sê. Three.
Aha. Uh-huh.
Baş e. Sê çêlek we hebin... yanî debarê we pê dibe? Okay. If you have three cows... I mean, can you make a living from them?
Ê, em pê debara xwe daberîn. Ee. Yes, we manage our living with them. Yes.
Wekî din tu çi karî dikî? Otherwise, what work do you do?
Wele zireqet shughulim. Well, I work in agriculture/farming.
Zireqet çi ye? What is agriculture?
Aha, zireqet, tu mala çi dikî, agha dikî? Uh-huh, agriculture, you do what for the house, do you act as the master?
Shughulê gundê we... em bêjin herema Şêrawa piranî li kevir da kar dikin. Tu jî zireqet dikî? The work of your village... let's say the Sherawa region mostly works in stone. You do agriculture?
Ez zireqet dikim. Yan cîranê xwere, gundiyê xwere, dera ki yan... I do agriculture. Or for my neighbor, for my villager, wherever...
Kî mal a, belkî kû ye? Whose house, maybe where is it?
Mal a me ber... ha li xar be, bes em xwere hatine virê, manê derb a, dera... Our house is... ah, down there, but we came here for ourselves, because of the strikes/shelling, the area...
Ah, win hatine vir rûniştine? Ah, you came and settled here?
Em vir rûniştine. We settled here.
Wulkû derê xew dikin? And where do you sleep?
Em wele... virê... virê em xew dikin. We well... here... here we sleep.
Li ber derê xew dikin? You sleep in front of the door/outside?
Li berê xew dikin, malê ha de xew dikin. We sleep in front, inside the house like that we sleep.
Ê, manê derb a, manê hew... fişek... Yes, because of the strikes, because of the air... bullets...
Yanî tirs heye? So there is fear?
Rastî, baxçê derb tîn lê me... Yes, there is fear, yes.
Rastî, baxçê derb tîn lê me... Truly, the garden brings strikes on us...
Temeşevanên me, jiber ku em bêjin... ev gund nake tî sînor... em bêjin... Our viewers, because let's say... this village is on the border... let's say...
Dewleta Tirk nîzî vî gundî ye. Jiber we... mala xwe hiştî, hatiye vir. The Turkish state is near this village. Because of that... he left his house and came here.
Yanî vir hinekî talde ye. Vir tişt nabe. I mean, here is a bit sheltered. Nothing happens here.
Tişt nabe vir, ê. Nothing happens here, yes.
Em vir tirs in wele. Pir derb hatin, dûrî malê me ketin. Mal gişî, derî zî, gişî xelişîn, gişî xerab bûn. Belûr gişî şikestin. Because of that...
Em vir tirs in wele. Pir derb hatin, dûrî malê me ketin. Mal gişî, derî zî, gişî xelişîn, gişî xerab bûn. Belûr gişî şikestin. We are afraid here, by God. Many strikes came, fell far/near our house. The whole house, the doors too, everything cracked, everything got ruined. The glass all broke.
Çend zarok te hene? How many children do you have?
Wele şeş in. Well, there are six.
Xwedê bihêle. May God keep them.
Mm. Mm.
Tu bes xweş çêdikin. You make it very well.
Bes ez ji ber çêlekam. I just came from the cows.
Şîr heye? Is there milk?
Ya cîcika heye me doşiye. Yes, the udders are there, we milked them.
Weynê mast çêdikin, penîr çêdikin? So you make yogurt, you make cheese?
Em şîr dênin ser agir wela. We put the milk on the fire, by God.
'Etor tê dikin? Do you put thyme in it?
Aaa. Yes.
Ewa kû derê? From where?
Ji Nible. From Nible.
Nible. Tê herû şîr dikelînin derê? Nible. You always boil the milk there?
Mm. Mm.
Yani em bêjin hûn penîr çê nakin? So let's say, you don't make cheese?
Na. Em yek malêra çêdikin. No. We make one for the house.
Jib malêra bes? Just for the house?
Jib malêra bes. Just for the house.
Ew çi çêdikin, wekî din çi çêdikin, sewi ji malêra çêbikin? What do you make, what else do you make, besides making for the house?
Mast e, em penîr e... It is yogurt, we are cheese...
Run e? Is it butter?
Vî karî em dikin. We do this work.
Torak e nê? It is curd, isn't it?
Aaa. Yes.
Tiştê din çiye mastê kelandî? What is the other thing, boiled yogurt?
Belê em çêdikin. Yes, we make it.
Gulîlok em bêjin? Shall we call it Gulîlok?
Çot... wekî te xwest gulîlok... wekî din... kelînin... Pair... as you wanted gulilok... otherwise... boiling...
Ka yek yek ji mera bêje. Çewa çêdikin? Tell us one by one. How do you make it?
Em mastê kelandî çêdikin, ê kelandî. Em gulîlok çêdikin, em penîr çêdikin, em rûn çêdikin. We make boiled yogurt, the boiled one. We make gulilok, we make cheese, we make butter.
Geheb em rûn jî çêdikin, ge tüneb em çê nakin. Bes. If there is [fat], we make butter too, if not, we don't. That's it.
Te sal baş bî, we çêkir? May your year be good, did you make it?
Aa. Yes.
E baş e. Em gelek spasî we dikin. Okay good. We thank you very much.
Xwa... em bêjin insan di gundê xwedabe, çi karî bike jî, insan rehet dibe. God... let's say if a person is in their own village, whatever work they do, the person is comfortable.
Dema mera karîkî hebe di gund da. Ne? Xwa tû jî di gund da kar dikî? When we have some work in the village. Right? You also work in the village?
Belê. Yes.
Baş e, em gelek spasî we dikin. Keyfxweş bûn bi naskirina we. Okay, we thank you very much. Happy to meet you.
Spas, ser sera. Thanks, you're welcome.
Xatire we. Goodbye.
Oxir be. Farewell.
Win hatin mest lobkin li Şêrawa. You came to visit Sherawa.
Jî başemre gundî mezin Burc Qasê. From Bashamra, the big village Burj Qas.
Kela Klotê ser bilind e, zinarê hişk e li meydanê. Kalote Castle is high-headed, hard rock in the square.
Jiyan nabe bê berxwedanê, û berxwedan nabe bê şehîdanê. Life is not possible without resistance, and resistance is not possible without martyrs.
Şehîdê me di dilê me dene. Ew jî perçek ji dilê me ne. Our martyrs are in our hearts. They are also a piece of our hearts.
Şehîd tucara ji bîr nabin, ew jî ronya çavê me ne. Martyrs are never forgotten, they are the light of our eyes.
Em bûn sînor û sînor diparêzin. Tev hêz û qeweta me ne. We became the border and we protect the border. With all our strength and power.
Em soz didin rizgar bikin, bi berxwedanê gellê xweye. We promise to liberate our people with resistance.
Way bijî şêra. Gelek spas. Temaşevanên me yê ezîz, neha ez û mamoste Xeyrî me berê xudayê vir. Long live the lion. Many thanks. Our dear viewers, now I and Teacher Kheiri turned ourselves here.
Çima? Jibo ku hemû cîyên dîrokî ne. Wek em dibînin li vir jî, neqşên Kurda li vire ne. Why? Because all the places are historical. As we see here too, Kurdish carvings are here.
Jixwe me got Şêrawa bi hezaran sala dîroka Kurdaye. Em spasya te dikin ser vê helbestê. As we said, Sherawa has thousands of years of Kurdish history. We thank you for this poem.
Em dîsa dixwazin helbestek didin, em jî spasya we dikin û hatina we, em dibên bixêr hatin gundê Klotê. We want to give another poem, we thank you and your arrival, we say welcome to Klote village.
Gundekî kevnarî ye, ew jî gundekî dîrokî ye. Em dixwazin li ser Efrînê dîsa helbestek a hane kin, bi hewara we. It's an ancient village, it's also a historical village. We want to do a poem about Afrin again, with your permission.
Berî helbestê, em dixwazin tu jimera behsa cîyên dîrokî bike. Before the poem, we want you to talk to us about the historical places.
Em dibêjin gundê Klotê gundekî dîrokî ye, ew jî, yanî ji kevnarî ye. Belkî ji du hezar pênc sed heta sê hezar sal gundê Klotê yanî kevnariya xwe û dîroka xwe hebu. We say Klote village is a historical village, meaning from ancient times. Maybe from 2500 to 3000 years Klote village had its antiquity and history.
Gundê Klotê bi xwe, yanî wek bajarekî ye, bi xwe ne tenê gundê Klotê ye. Gelek yanî cîyê şûnwarê dîrokî tab'ê wî hene. Klote village itself, meaning it's like a city, it's not just Klote village. Many historical archeological sites belong to it.
Hinik jê Bradê, hinik jê tiron bêjim gund... kele... ew Xerabê Şemsê ye, gundê mezin e. Some of it Brad, some of it let me say village... castle... that Kharabe Shams, it's a big village.
Û hinik cî perçe jî hene li gundê Burc Qasê jî, ew jî yanî derna kevnarî hene. And some parts are also in Burj Qas village, those also have ancient places.
Em behsa Klotê bikin. Let's talk about Klote.
Em behsa Klotê bikin. Gundê Klotê bi nasbûna xwe, belkî min tar got yanî du hezar pênc sed heta sê hezar sal heye yanî. Let's talk about Klote. Klote village by its recognition, maybe as I said earlier has 2500 to 3000 years meaning.
Ew jî cîwarê Mîtanya û Mîdya û heta hinek dibên Hûriya jî. It is the abode of Mitannis and Medes and even some say Hurrians too.
Zaten herdem qonaxekî, imperatoriyek dihat, imperatoriya din tune dikir. Ew dixwast qonaxekî dane, yanî tiştê wî û şopdariya wî û kevnariya wî tune bike. Actually always a stage, an empire would come, destroy the other empire. It wanted to set a stage, meaning destroy his things and his traces and his antiquity.
Yanî dema we da Rom hatin vir, Rom? Meaning in your time did Romans come here, Romans?
Taliye, zaten taliye wexta ku Rom û ew hukim kirin, Roman hukim kirin, wan jî zaten basmatê xwe danya ser vê hewe. Finally, actually finally when Rome and they ruled, Romans ruled, they also actually put their imprint on this.
Ama heta neha ti dibînî neqşê, ew neqşê Tawûs Melek. Ew jî neqşê Rû ye. Ew jî kevnarî ye û çargoşe. Ew dibên çargoşeya dunyayê ye. But until now you see the carving, that carving of Tawus Melek. That is also the carving of the Sun. That is also ancient and square. They call it the four corners of the world.
Ew jî ne tab'ê hewe ye, ê selîbiyan, ew dibêjin meselen Romanya. That is also not belonging to that, the Crusaders, they say for example Romanian.
Ew jî Kurdî ye, esas Kurdî ye yanî. That is also Kurdish, basically Kurdish meaning.
Ew jî belkî dema Romanya jî hatin, belkî hinik têda zêde kirin, yan besmatê xwe jî têda çêkirin. That also maybe when Romans also came, maybe added some to it, or made their imprint in it too.
Ama bil esas Hûri ye, Mîtanî ye. Heta em bêjin heta belkî behrê Hêrê, ti dibînî nefsî vê neqşê, nefsî vê împeratoriyê, wî demî hukim kiriye. But basically it is Hurrian, Mitanni. Even let's say until maybe the sea of Here, you see the same carving, same empire, ruled at that time.
Jixwe Efrîn em dibên hemû cîyên dîrokî, ji kela Hûri da bigir, ji girê Eîndarê da bigir, ji girê Cindirêsê da bigir, em bêjin çiyayê Lêlûn hemû cîyên dîrokî Kurdayî. Actually Afrin we say all historical places, take from Hurri castle, take from Ain Dara hill, take from Jindires hill, let's say Lelun mountain all are Kurdish historical places.
Ka ji mera helbesta te go li ser Efrînê bêje. Tell us the poem you said about Afrin.
Temam, em jî Efrîn ji bîr nînin... Okay, we also don't forget Afrin...
Li ser Efrînê êrîş kirine. They attacked Afrin.
Êrîş kirine dagirker û çetê Tirka. Invaders and Turkish gangs attacked.
Talan kirin û dizîn û birin, mal paş kirin û wan qetil kirin. They looted and stole and took, cleared the house and killed them.
Hêz û qeweta gellê Kurda, bi can û rûh wan bersiv da. The strength and power of Kurdish people, answered them with soul and spirit.
Li hember top û firoka, bûn e canfîda. Against cannons and airplanes, they became self-sacrificing.
Şer dikin, êin wek şêra. They fight, looking like lions.
Yekpey û yekpêje, wek xûşk û bira. One step and one word, like sisters and brothers.
Berxwedanî kirin, li deşt û çola. They resisted, in plains and deserts.
Sond xwarine sonda giran, te rizgar kin ji bandestan. They swore a heavy oath, to liberate you from the oppressors.
Tucar ji bîr nabin, ew wan şehîdan. Never will be forgotten, those martyrs.
Janfîda bûn, ji bo rakin tol û heyfan. They were self-sacrificing, to take revenge and avenge wrongs.
Dibêjin ew berxwedan jiyan. They say that resistance is life.
Em canfîdayê rêber Ocelan. We are sacrificers for leader Ocalan.
Em natirsin ji neyaran, li Efrînê û li her deran. We don't fear enemies, in Afrin and everywhere.
Her bijî Kurd û Kurdistan. Long live Kurds and Kurdistan.
Gelek spas. Mala te ava be. Many thanks. May your house be prosperous.
Destê we sax bin... May your hands be healthy...
Bikir bang kir, ez Bekir im, la Bekir kî dîn im. Bekir called, I am Bekir, oh the mad Bekir.
Tev... Ez hesreta girtîgemerim... I am the longing of the prisoner...
Ez daxwazim bi yaqê insana bigirim... I want to hold the collar of humans...
Goştê leşê mestiya da weşînim. To shake the meat of the body of the drunkards.
Ezê tîra tîrkî doganim dikim, da lo ne li diyare çiyayê asê da raketime. I will [face] the Turkish arrow... that I slept on the visible rugged mountain.
Her carê tîbîra min firandina refê û pel û gogircîna. Every time recalling the flying of the flock and leaves and pigeons.
Pîvazka, lo li xwedixwînim. Onions [?], lo I read to myself.
Ez xwe berdidim erdê gewgewê mekanê boxanê Kurda wek salê çûyî te revê can têda bimînim. I let myself down to the ground... place of Kurdish bulls like last year... remain in it.
Refîq û mirov li erdê werîne, lo difirînim. Friends and people on the ground spilling, lo I make fly.
Kîjanê bextê xwedê xera be, lo ji nav rêv diqetînim. Whose luck of God is bad, lo I separate from the flock.
La Usib pismam, ez ne hatime la li bagirê te runêm. La Usib cousin, I didn't come to sit in your shade.
Mal û milkê Hecî Memedê Kaşxê... Property and house of Haji Memed of Kashx...
Wey dengê te sax be Apê Bekir. Temaşevanên me yê ezîz, em li gundê Klotê digeriyan. Long live your voice Uncle Bekir. Our dear viewers, we were touring Klote village.
Behsa Apê Bekir kirin. Apê Bekir jî sitranên dengbêjî dibêje. They talked about Uncle Bekir. Uncle Bekir also sings dengbej songs.
Jixwe neha ew strana Usibê Şer te got. Dema banda wî dikir, dewleta Osmanîya dibêje ka dakevin meydanê. Actually now you sang the song of Usib the Lion. When he called out, the Ottoman state says come down to the square.
Ma kî berxe, kî berane. Let's see who is the lamb, who is the ram.
Te vê sitranê gotin. You sang this song.
Apê Bekir, em hinekî behsa gundê Klotê bikin. Dengbêjî wekî bûn vê gundî? Kê sitran digotin berê? Uncle Bekir, let's talk a little about Klote village. Who were the dengbejs in this village? Who used to sing songs before?
Wela, ev hale şerîf... Kolkê me... yekê giştinê wî zemanî. Well, this situation Sharif... Our Kolke... one of the attainers of that time.
Kolkê me, belkî neyî klam şî bû, şaîr bû. Our Kolke, maybe he wasn't a singer, he was a poet.
Ebeden. Şaîr bû, yekê giştinê wî dîrokê. Hingî tişt tünebû, teknolojiya, hecî, hadîs tünebû. Never. He was a poet, one of the attainers of that history. Then there was nothing, technology, haji, hadith was not there.
Yanî ewa gula ser klamê wî merî nanê. Meaning that one wouldn't put a rose on his song.
Belkî em... yanî tam ez ji te re bêjim... navê xwe çibû? Bekir bû. Ew jî Bekir bû. Tu jî Bekir î? Ez jî Bekir im. Maybe we... let me tell you exactly... what was his name? It was Bekir. He was Bekir too. Are you Bekir as well? I am Bekir too.
Belkî ez ne nefse xwe medh dikim... û ez ser re îlam dikim... belkî ez Efrînê pir negeriyam e bes vî Şêrawayê me de... yanî ez pir muşteref im elhemdulillah û kilamê min... Maybe I shouldn't praise myself... and I announce this... maybe I haven't traveled much of Afrin, but in this Sherawa region of ours... I am very recognized, thank God, and my songs...
Her kes te nas dike? Does everyone know you?
Her kes min nas dike yanî. Everyone knows me, really.
Bi rastî jî tama tiştkî Apê Bekir bêjim, me gelek serdanê em bêjin gundê me yê Şêrawa kirine. Bi rastî jî gestranê dengbêjî hez dikin, keyfa wan ji re tê, stran bêjin e... ji çanda Kurdî gelekî hez dikin. Truly, let me say something Uncle Bekir, we have made many visits to our villages in Sherawa. Truly, they love dengbêj (bardic) songs, they enjoy them, they sing... they love Kurdish culture very much.
Ê koke me... kilamjî bû... de tûras hat gihîşt e min yanî... se'da min a wegur, bextê min ê wegur... belkî di heft saliyê de... min ji fen hez kir yanî. Min ji fen hez kir. Well, our roots... were singers... and the heritage reached me... my luck was such, my fortune was such... maybe at the age of seven... I fell in love with the art. I fell in love with the art.
Ji hunerê te hez kir. You loved the art.
Ji heft saliyê de min ji hunerê hez kir... û min pir jî berdevam kir... min gav ji paş ve neavêt, min gav pêş ve çûyî ne ku. Min gotî deh sala... kamilen... min qet kok şorag nekir. Ne min ji xwe re stra, ne ji xêrî xwe re... Tişt hat e serî me... From the age of seven, I loved the art... and I continued a lot... I didn't step back, I stepped forward. I said for ten years... completely... I didn't imitate/follow anyone. I didn't sing for myself, nor for others... Things happened to us...
Kilamjî hevalê delal, kilamjî ne ne ji alemê re kilamjî ye. Gerek e ji xwe re berê kilamjî be. Gerek e stana xwe re bistire... bigirî... bi gotina xwe re gerek e bigirî. A singer, my dear friend, a singer is not a singer for the world. First, he must be a singer for himself. He must sing his song for himself... weep... he must weep with his words.
Yanî na stranbêj bixwe, bandora ku em bêjin... çîrokek Kurdî ya jî em bêjin tiştê... şexs stranê Kurdî... hemû ji çîrokê me yê Kurdî hatine birin. I mean, no, the singer himself, the influence, let's say... a Kurdish story, or let's say... the Kurdish song itself... they are all taken from our Kurdish stories.
Dîrok e dîrok e. It is history, it is history.
Dîroka Kurda dengbêjî gotiye. Yanî bidevkî gotine, yekî yekî gihandiye yekî. Dema yek ji xwe bandor lê bibe nika ye li kesekî dî jî bandor bike. The history of the Kurds has been told by dengbêjs. Meaning it was told orally, passed from one to another. When one is influenced by it himself, he can then influence someone else.
Yadê, tima tu ji stranê dibilîne? Mother, why are you muttering along with the song?
Na wallah ez nizanim. No, I swear I don't know.
Ew de şer dibêje? Does he recite poetry/war songs?
Xwe re mal de dibêje yek cara. He sings to himself at home sometimes.
Tu bêtir ji kîjan stranê wî hez dikî? Which of his songs do you like the most?
Hemû jê hez dikin, delîl... gişta. We like all of them, the "Delîl" (guide/proof)... all of them.
Mirov Derwêşê Evdî ji me re bêje? Should he sing "Derwêşê Evdî" for us?
Bila bêje saet xweş, kîjanî dibêje bila bêje. Let him sing, health to him, whichever he sings, let him sing.
Spasîya te, te jî jêra kir dilî? Spasiya te dikim. Thank you, did you make a request to him too? I thank you.
Apê Bekir, te ji me re strana Derwêşê Evdî bêje. Ne? Uncle Bekir, you will sing the song of "Derwêşê Evdî" for us. Right?
Hm. Hm.
Ez jî xatir ji timaşvana bixwazim... û spasiya we dikim. Let me also say goodbye to the viewers... and I thank you.
Sax be. Be healthy.
Mala we ava be. May your home be prosperous.
Sax be. Be healthy.
Timaşvanên me yê ezîz, livir em dighên dawiya bernameya 'Ax Welat'. Îro jî me li gundê Keletiyê çêkir. Me bi hev re jî nas kir. Our dear viewers, here we reach the end of the program 'Ax Welat' (Oh Homeland). Today we filmed in the village of Keletiye (Klutiye). We got to know each other.
Livir jî em ê xatir ji we bixwazin. Û inşallah em bêjin demê pêşda jî em ê car din vegerin Efrînê, hemû navçeyên Efrînê, em ê bernameya xwe livir berdewam bikin. Here we will say goodbye to you. And God willing, let's say in the future we will return to Afrin again, to all districts of Afrin, we will continue our program here.
Ji xwe dawiyê da jî Apê Bekir ê strana Derwêşê Evdî bêje... û livir jî em xatir ji we dixwazin. Kerem ke. And finally, Uncle Bekir will sing the song of "Derwêşê Evdî"... and here we say goodbye to you. Please, go ahead.
Dilî milyan e... dilî milyan e... dilî milyan e... Oh heart of the Milan [tribe]... oh heart of the Milan... oh heart of the Milan...
Derwêş kabê xwe berda nava erdê... rûnişt li pêşiya Ebdê Şerqî bavê vî kalî... Dervish knelt down on the ground... sat in front of Evdê Şerqî, the father of this old man...
Hela were ji min re derxîne wê mektûba binê têde, ya kaxezê bolaxanê. Come now, take out for me that letter from the bottom, the paper of the archive.
Evdê Şerqî go: Lawim Derwêş, Paşayê Milan mir yekî xayînî dushman e... Evdê Şerqî said: My son Dervish, the Pasha of the Milan [tribe] is a man, a traitor, an enemy...
Ji berê da qîmeta merivê mêr nizane. From the beginning, he does not know the value of brave men.
Wele tu şa nebe bi dîldara qîza Paşayê Milan... wê bi tera re diyare rehmeta axa kenda û goran e... Oh, do not rejoice in the lover of the daughter of the Pasha of the Milan... for you, the mercy of the earth of ditches and graves is clear...
We ylo... we ylo... we ylo... ax dumanê dilê min... we ylo, we ylo, we ylo, we ylo... we ylo, we ylo, we ylo, we ylo... Woe is me... woe is me... woe is me... oh the mist of my heart... woe is me, woe is me...
Go lawim sal a vê sal ê... Paşayê Milan bi mirina go Evdî naxo... He said, my son, this year... the Pasha of the Milan, by the death that Evdi does not want...
Were sond û tîfaqê im ke... da kefen xeymê erdî berye li serî taxim û hûdûd û erdan e. Come, swear an oath and make an alliance... so the shroud of the tent of the open land is upon the platoons and borders and lands.
Ez û Paşayê Milan da ketin xeymê erdî berye... jine berê topan û top gewra mir a kir xefûşega xezalê çolane. I and the Pasha of the Milan entered the tent of the open land... from the front of the cannons, and the great cannon made me like the mad gazelle of the deserts.
Mi da bersim û têkê qemerê dayîka hespane... bişîjike qerebîne... mi ji Paşayê Milan ra keland qawirme ga goştê xezalê çolan e. I pulled the bridle and the rein of Qemer [the horse], the mother of horses... with the pin of the carbine... I cooked for the Pasha of the Milan a braised meat from the meat of the desert gazelle.
Jê bişûnda tebeqe a baranê li me da... mi bala xwe dayê av û kizelale ket şûrrê cîda wane. After that, a layer of rain hit us... I looked, water and flood fell into the path of their spears.
Ê de lawim dema siha kira we avê... mi bala xwe dayê... ça kevir û ça xîlê binê erdê têra dibin xuyane. Oh my son, when the shade of that water fell... I looked... how the stones and the soil beneath the earth became visible through it.
Jê bişûnda li serî bafikî teyî xalxal qizxe wekî yan xulama yomane. After that, on your father's head... [unclear description of appearance]... like the servants of the Yemenis.
Mi ser qemerê baqo şîqitan gem û lîwan e... mi qewitan qunaxa Qurman û Qereca... I tightened the bit and reins on Qemer [the horse]... I chased them to the stopping place of the Qurman and Qereca [tribes]...
Mi go bila reş xwar biçêre lûs û teriyê kerengane. I said let the black beast graze on the smooth and fresh thistle.
Mi dest serî xwe werda ya qa Ebad... rûsa Kurkan û hewran e. I threw my hand to my head, oh Ebad... the faces of Wolves and... [unclear].
Mi serî xwe da ser kevir û kuçikê çolan... li fe nê siliqê de û bavan e. I laid my head on the stones and rocks of the deserts... in the shade of the sun of the parents.
Ê lo birayê Şerîf ji min ez neyî xewda bûm... ketime deşta Xez û Qitalê Meryane. Oh brother Sherif, I was not in sleep... I fell into the plain of the Battle and Slaughter of Meryan.
Ribat se'etekê bişûnda... mi bala xwe dayê... xêl didorê mir a nate... wîlê Ereb û Şawiyan e. About an hour later... I looked... a tribe came around me... the tribe of Arabs and Shawiya.
Mi serî xwe rakir mi balê xwe dayê Paşayê Milan... ji wanan rabûye kuçekê dêl Eliya... I raised my head, I looked at the Pasha of the Milan... from them rose a group of the Del Eli tribe...
Xwedê da vê serê Simûd kellingê espiwane... ji wanan dikê minetê kevşî xûn dikê ji wan e. God gave this... [unclear]... from them, doing the favor of the bloody shoe is from them.
Heşû eqil û sewda di serî bafikî te da neman e. Sense, mind, and passion did not remain in your father's head.
Mi serî xwe rakir... çav di serî mi da bûn sor bûn... bûn e kozik û mirê agirî di rakê li devî maşane. I raised my head... the eyes in my head became red... they became trenches and dead of fire rising at the mouth of the tongs.
Mi ji qemerê rakir xiz bi çep û gega û didyan e... mi lingê xwe kir zengûya xwo quliban xana zînê... mi destê xwe danî ser şûran û şilfane. I hurried Qemer with left and right and both... I put my foot in the stirrup, flipped into the saddle... I put my hand on swords and blades.
Ê de bira bafikî te lê xiz bi beraq û didyan e... top û heram bê Evdoyê Şerqî nas nake... erzaîlî kule qasidê Xoce Felekê... li bend û yamoncê nîşan e. Oh brother, your father hurried with the flag and the two... cannon and forbidden be it, he does not recognize Evdoyê Şerqî... Azrael, the messenger of the Master of Fate... is waiting at the aim of the mark.
Mi siwar jev diqetandin biçar şopan e... I was separating the horsemen into four paths...
Mi balê xwe dayê xêl ji çotek sîwar li pêşiyê bavikî te neman e. I looked, the tribe, except for a pair of horsemen, did not remain in front of your father.
Waa ji xwavê te piş Paşayê Milan... gotim Paşa mi di to bextê te da ne... Oh, from your fear, behind the Pasha of the Milan... I said, Pasha, I am in your mercy...
Me xelas ke ji ber derb û şêrê Şengalê... Evdê Milhemor di pozanî mîran e. Save us from the blows and the lion of Sinjar... Evdê Milhemor is at the forefront of the princes.
Paşayê Milan go: la Evdîno... keko ez di bextê te da me. The Pasha of the Milan said: Oh Evdi... brother, I am in your mercy.
Tê din serê gado... diyare rehmeta axa kenda û goran e. You give on the head of the bull... it is clear, the mercy of the earth of ditches and graves.
Vana ceboyî mi ke bila herin... ji Erebê xwar û walden... bila zanibin ji berê paşê da... di Kurda da ne egîd û hesat bû xan û beran e. Make these things for me, let them go... from the Arabs... let them know from before and after... among the Kurds, there were brave men and [unclear] houses and rams.
Ay de weylo... lo weylo lo... Oh woe is me... oh woe is me...
Dumanê dilê dya siwaro weylo... weylo... weylo weylo... The mist of the heart of the mother of the horseman, woe is me... woe is me... woe is me...
Keko em vegerin li vegerê bi mirago Evdîno agem gîştin nêzîkî ebromilane. Brother, let us return, on the return, for the death that Evdi... we all reached near the [place name/Milan tribe].
Peyê min ê pêşpîr mi bawerin... ez ê biçapilî te bigrim te buxora rakim beqamê begûmilûkan e. My old followers, believe me... I will grab you by the arm and raise you to the rank of princes and kings.
Go wextê lîlê kona gerî fîncanê serbixûn telxa kirane... ez ê fîncanê ewilî bidim berî torin û gernasê ebramilane. He said when the ululation circulated in the tents, and they made the bitter blood-coffee... I will give the first cup to the nobles and heroes of the Milan tribe.
Em gîştin nêzîkî ebramila... hîn di ser da... biberzê mi da berda sozê rehma çafelak... xatûn û serfiraza sîvdehezar malî mîlan e. We reached near the Milan... still above... I gave the promise of mercy... the lady and the glory of the seventeen thousand households of the Milan.
Waxtê em gîştin nêzîkî ebramila peyê xwe pêşpîr va hatin... birayê şerîf sirata qefza sinet a sinêlbazan e. When we reached near the Milan, his old followers came... brother Sherif, the path of the leap, the custom of the tricksters.
Biçepilê paşayê mîlan girtin avêtin meqamê begûmilûkan e... bavikî te ma... bûye bûmek li sê malê devî ça da vê kes û vê xudan e weylo... weylo... weylo... They grabbed the arm of the Pasha of the Milan and threw him to the rank of princes and kings... your father remained... he became like an owl in the three houses... at the mouth of the well, without anyone, without an owner, woe is me... woe is me... woe is me...
Ax weylo... weylo... weylo weylo... dumanê dilê te ya egîto weylo weylo weylo... Oh woe is me... woe is me... woe is me... the mist of your heart, oh brave one, woe is me...
Way gellek spas. Oh, thank you very much.
[Music] [Music]
[Muzîka amûrî] [Instrumental music]